Gdzie warzywa w lodówce? Szuflada, blat i ile dni wytrzymają

Gdzie warzywa w lodówce? W szufladzie na dole, w woreczkach z dziurkami i osobno od owoców. Tam idą marchew, buraki, kapusta, brokuły, sałata, por i zioła. Ziemniaki, cebula, czosnek, dynia i pomidory zostają poza lodówką, a ogórki i papryka trafiają do niej najwyżej na kilka dni. Samą lodówkę ustaw tak, żeby na środkowej półce było 4°C lub mniej.

Lodówka to miejsce na kilka dni, najwyżej kilka tygodni. Zapasy z działki na zimę, czyli skrzynki marchwi i worki ziemniaków, potrzebują piwnicy albo kopca. Temperatury i wilgotność dla nich rozpisałem w poradniku o przechowywaniu warzyw na zimę, a tutaj chodzi o codzienne zakupy i warzywa zerwane na bieżąco.

Czego potrzebujesz

• Termometr do lodówki. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) pisze, że to najlepszy sposób, żeby znać rzeczywistą temperaturę, i że takie termometry są zwykle niedrogie. Pokrętło z cyframi 1-7 nie mówi, ile masz stopni.
• Woreczki z dziurkami. Kupisz gotowe albo zrobisz je sam: Uniwersytet Kalifornijski radzi około 20 nakłuć ostrym przedmiotem, na przykład igłą, na średni woreczek.
• Dwie szuflady albo szuflada i pojemnik — warzywa osobno, owoce osobno.
• Miska z otworami lub koszyk na blat na pomidory, ogórki, cebulę.

Czas: około 20 minut na pierwsze porządki. Koszt: zwykle tylko termometr, bo woreczki i miskę masz w kuchni.

Krok 1: Sprawdź temperaturę i strefy lodówki

Połóż termometr na środkowej półce na noc i odczytaj go rano, przed pierwszym otwarciem drzwi. FDA zaleca 4°C lub mniej. Według Uniwersytetu Kalifornijskiego domowe lodówki mają zwykle od 3,3 do 5,6°C, więc nawet sprawna chłodziarka może wymagać przestawienia termostatu.

Temperatura w komorze nie jest wszędzie taka sama. Powiatowa stacja sanitarno-epidemiologiczna w Szczecinku opisuje strefy typowej lodówki tak:

To opis tego, jak temperatura zwykle rozkłada się w komorze, a nie wartości docelowe. Celem pozostaje 4°C lub mniej na środkowej półce, jak zaleca FDA. Do tego doradcy z Mississippi State University Extension przypominają, że najzimniej jest z tyłu komory, a najcieplej przy drzwiach. Jeśli instrukcja twojej lodówki przypisuje szufladom inne zadania, na przykład strefę świeżości bliską zera, trzymaj się instrukcji.

Po czym poznasz, że dobrze: rano termometr na środkowej półce pokazuje 4°C, najwyżej 5°C, a sałata przy tylnej ściance nie ma śladów szronu.

Krok 2: Podziel warzywa — szuflada, półka czy blat

To sedno całej sprawy. Część warzyw w zimnie traci smak i jędrność, więc lodówka im szkodzi, zamiast pomagać. Czasy w tabeli są orientacyjne. Pochodzą z archiwalnego poradnika Uniwersytetu Florydy (ostatnia wersja z 2013 r.) i poradnika Texas A&M, a dla ogórków, papryki i bakłażanów z plakatu Uniwersytetu Kalifornijskiego. Dotyczą warzyw świeżych w chwili zakupu, a gdy źródła się różnią, podajemy zakres z obu.

Listę warzyw do lodówki i na blat podaje plakat specjalistów od przechowalnictwa z Uniwersytetu Kalifornijskiego. Ogórki, paprykę i bakłażany zalicza on do warzyw na temperaturę pokojową i dopuszcza lodówkę na 1-3 dni, jeśli zjesz je wkrótce po wyjęciu. To samo źródło ostrzega, że nawet czerwone pomidory w lodówce tracą smak, a bataty po schłodzeniu nabierają obcego posmaku i twardnieją w środku po ugotowaniu.

Ziemniaki, bataty, cebulę i czosnek trzymaj w przewiewnej spiżarni, a ziemniaki dodatkowo w ciemności, bo na świetle zielenieją.

Po czym poznasz, że dobrze: w szufladzie leżą tylko warzywa z górnej części tabeli, a na blacie i w spiżarni — te z dolnej.

Krok 3: Nie myj, tylko przygotuj

Warzywa chowaj nieumyte. Poradnik Texas A&M AgriLife tłumaczy, że mycie tuż przed jedzeniem zapobiega psuciu się i pleśni w czasie przechowywania, a sanepid w Szczecinku też odradza mycie przed włożeniem do lodówki, bo może przyspieszyć psucie. Wyjątek to warzywa mocno zabłocone prosto z działki — opłucz je i dokładnie osusz, zanim trafią do szuflady.

Przed schowaniem:

1. Obetnij nać z marchwi, buraków, pasternaku i rzodkiewek, a rzodkiewkom skróć też korzonki — tak radzi Texas A&M.
2. Zdejmij zwiędłe i nadgniłe liście z kapusty i sałaty.
3. Odłóż osobno sztuki z obiciami i zjedz je w pierwszej kolejności.

Myjesz dopiero przed przygotowaniem, pod bieżącą wodą. Uniwersytet Kalifornijski odradza moczenie warzyw w misce, bo zwiększa to ryzyko przeniesienia bakterii z jednej sztuki na drugą.

Po czym poznasz, że dobrze: warzywa są suche w dotyku, a na dnie woreczka nie ma wody.

Krok 4: Zapakuj w woreczki z dziurkami

Uniwersytet Kalifornijski zaleca trzymać warzywa w szufladzie w perforowanych woreczkach. Woreczek ogranicza wysychanie, a dziurki wypuszczają nadmiar wilgoci i gazy. Szczelna folia działa odwrotnie: sanepid ostrzega, że sałaty i innych warzyw nie należy trzymać w zamkniętej folii, bo bez dostępu tlenu szybciej się psują.

Pokrojone warzywa to inna sprawa. Texas A&M radzi wkładać je do lodówki od razu, w szczelnym pojemniku albo zamkniętym woreczku.

Po czym poznasz, że dobrze: po 2-3 dniach na wewnętrznej stronie woreczka nie ma kałuży wody, a liście są jędrne.

Krok 5: Rozdziel owoce i warzywa, ustaw wilgotność szuflad

Wiele owoców wydziela etylen, gaz przyspieszający dojrzewanie. Uniwersytet Kalifornijski radzi przeznaczyć jedną szufladę na owoce, drugą na warzywa, żeby ograniczyć szkodliwy wpływ etylenu z owoców na warzywa. Według Uniwersytetu Stanowego Missisipi etylen wydzielają między innymi jabłka, gruszki, śliwki, brzoskwinie, owoce jagodowe, melony, cytrusy i pomidory. Wrażliwe są marchew, kapusta, brokuł, kalafior, brukselka, sałata, szpinak, ogórek, papryka, cukinia, fasolka, szparagi, pieczarki i zioła.

Masz tylko jedną szufladę? Daj ją warzywom, a owoce połóż na innej półce, możliwie daleko od niej. Większą partię jabłek z sadu przechowuj poza lodówką — temperaturę i skrzynki opisuje tekst o tym, jak przechowywać jabłka na zimę.

Szuflada z suwakiem wilgotności to dodatkowa pomoc. Samsung zaleca ustawienie wysokiej wilgotności dla warzyw liściastych i wszystkiego, co więdnie: brokułu, brukselki, sałaty, ogórków, papryki, marchwi i ziół. Niską wilgotność producent przewiduje dla owoców mniej wrażliwych na utratę wody, takich jak jabłka, gruszki czy awokado. Jeśli masz dwie szuflady, ustaw jedną na wysoką wilgotność dla warzyw, drugą na niską dla owoców.

Po czym poznasz, że dobrze: w szufladzie z warzywami nie ma ani jednego jabłka, gruszki ani pomidora.

Krok 6: Kontroluj i zużywaj po kolei

Uniwersytet Florydy zastrzega, że czasy przechowywania zależą od stanu warzyw w chwili zakupu oraz od temperatury i wilgotności w lodówce, i radzi często sprawdzać, czy coś się nie psuje. Uniwersytet Kalifornijski dodaje, że warzywa z lodówki najlepiej zużyć w ciągu kilku dni, bo dłużej tracą świeżość i smak.

Najprościej działa kolejka: nowe zakupy kładziesz z tyłu szuflady, starsze przesuwasz do przodu. Raz w tygodniu, przed zakupami, przejrzyj szufladę i wyjmij wszystko, co zwiędło albo ma miękkie plamy.

Po czym poznasz, że dobrze: nic nie leży w szufladzie dłużej, niż podaje tabela, a w koszu ląduje mniej jedzenia.

Kiedy odpuścić

• Termometr pokazuje ponad 5°C mimo przestawienia termostatu i niezapchanej komory — sprawdź uszczelkę drzwi, a gdy to nie pomoże, wezwij serwis.
• Za dużo warzyw naraz z działki. Lodówka nie zastąpi piwnicy. Por odmian zimowych zostaw na grządce i wykopuj na bieżąco — jak go okryć, opisuje poradnik, czym przykryć warzywa przed mrozem.
• Śliskie liście, pleśń, nieprzyjemny zapach — takie warzywo wyrzuć, zamiast przekładać je do kolejnego woreczka.
• Muszki nad miską na blacie. Pomidory i owoce leżące w ciepłej kuchni przyciągają owocówki. Jak odciąć je od jedzenia, wyjaśnia tekst o tym, jak pozbyć się muszek owocówek.

Źródła

• Michigan Fresh: Using, Storing, and Preserving Kale — Michigan State University Extension
• Storing Fresh Fruits and Vegetables for Better Taste — UC Agriculture and Natural Resources / UC Davis Postharvest Technology Center
• Safe Storage of Fresh Fruits and Vegetables (E-200) — Texas A&M AgriLife Extension
• Healthy Eating: Food Storage Guide (FCS8695), kopia archiwalna, rewizja 10/2013 — UF/IFAS Extension, University of Florida
• HappyHealthy Fact Sheet: Storage Tips (P4103) — Mississippi State University Extension
• Przechowywanie żywności w lodówce — PSSE w Szczecinku (gov.pl)
• Are You Storing Food Safely? — U.S. Food and Drug Administration
• Control the humidity in the vegetable crisper drawers — Samsung

#przechowywanie