Spis treści
Jak usunąć wosk ze świecy z obrusu? Poczekaj, aż stwardnieje, zeskrob go tępą krawędzią, a resztę wyprasuj żelazkiem bez pary przez chłonny papier, zmieniając go, aż przestanie zbierać tłuszcz. Potem wypierz obrus zgodnie z metką. Na kurtce, wełnie i dywanie zacznij od lodu, na ceracie i lakierowanym drewnie żelazka nie używaj. Kolorowy wosk zostawia jeszcze plamę barwnika.
Najwięcej takich plam przybywa od Adwentu do Trzech Króli, gdy świece stoją na stole niemal codziennie. Dobra wiadomość: wosk to nie wino. Leży na włóknach, a pod nim zostaje tłusty ślad, który da się doprać.
Czego potrzebujesz
- Kostki lodu w zamykanym woreczku albo miejsce w zamrażarce.
- Tępy nóż, plastikowa karta lub łyżka do zeskrobania.
- Chłonny, niezadrukowany papier: ręczniki papierowe, papierowa torba, bibuła. Gazety nie bierz, bo farba drukarska przejdzie na tkaninę. Gazeta przyda się za to do czyszczenia przydymionej szyby kominka popiołem.
- Żelazko bez pary albo suszarka do włosów.
- Płyn do mycia naczyń na tłusty ślad i odplamiacz do tkanin na barwnik.
- Czas: kwadrans na plamę, plus pranie.
- Koszt: zwykle nic, bo wszystko masz w domu.
Materiał a metoda — tabela
| Materiał | Najpierw | Potem | Czego nie robić |
|---|---|---|---|
| Obrus lniany lub bawełniany | stwardnienie, zeskrobanie | żelazko przez papier na ustawieniu z metki, pranie | nie trzyj ciepłego wosku |
| Obrus z poliestru lub z powłoką plamoodporną | lód, zeskrobanie | żelazko na najniższym ustawieniu przez papier, po teście w rogu | gorąca stopa żelazka bez papieru |
| Sweter z wełny | lód w woreczku, kruszenie palcami | papier i żelazko tylko wtedy, gdy metka dopuszcza prasowanie | szorowanie, które filcuje włókna |
| Kurtka z syntetyku lub puchowa | lód, ostrożne kruszenie | suszarka i papier zamiast żelazka | żelazko na nylonie i membranie |
| Dywan i wykładzina | lód, wykruszenie, odkurzanie | papier i żelazko na niskim ustawieniu albo suszarka | stopa żelazka na syntetycznym runie bez testu |
| Drewno lakierowane lub olejowane | stwardnienie, podważenie plastikiem | suszarka, ściereczka, środek do mebli | metalowy nóż, lód bez woreczka |
| Cerata, obrus winylowy | stwardnienie, plastikowa karta | ciepła woda z płynem do naczyń | żelazko i suszarka — winyl się topi |
Kolorowa świeca na każdym z tych materiałów oznacza jeszcze krok 4: osobne usuwanie barwnika.
Krok 1: Poczekaj, aż wosk stwardnieje, i zeskrob nadmiar
Nie wycieraj świeżej, ciepłej kropli. Rozmażesz ją i wciśniesz głębiej między włókna. Zostaw wosk do wystygnięcia albo przyspiesz to: połóż na plamie woreczek z lodem albo włóż małą rzecz do zamrażarki. Wosk zrobi się twardy i kruchy zwykle po kilkunastu minutach.
Teraz zegnij tkaninę w miejscu plamy. Twardy wosk pęka, a kawałki podważysz tępym nożem lub kartą. Okruchy zbieraj na bieżąco, żeby nie wdepnąć w nie na dywanie.
Po czym poznasz, że dobrze: na tkaninie została tylko cienka, przezroczysta warstwa i ciemniejszy ślad. Grudki zniknęły.
Krok 2: Wyprasuj resztki przez papier
Rozłóż obrus na desce i podłóż pod plamę kilka warstw papieru. Drugi arkusz połóż na wierzchu. Ustaw żelazko na temperaturę dopuszczoną przez metkę tkaniny, wyłącz parę i dociskaj przez papier kilka sekund, bez przesuwania po tkaninie.
Wosk topi się i wsiąka w papier. Przesuwaj arkusze tak, żeby pod żelazkiem zawsze był czysty fragment, i zmieniaj je, aż na papierze przestaną pojawiać się tłuste plamki. Przy grubym obrusie przewróć go na drugą stronę i powtórz.
Żelazka z woskiem nie odkładaj stopą na tkaninę, a po pracy przetrzyj stopę suchą ściereczką, zanim ostygnie. Nie prasuj przy płonących świecach na stole — papier z parafiną pali się łatwo. Spirytus czy benzyna ekstrakcyjna do plam są łatwopalne, więc używaj ich przy otwartym oknie i z dala od ognia.
Po czym poznasz, że dobrze: papier nad plamą zostaje czysty, a tkanina w miejscu wosku jest miękka, nie sztywna.
Krok 3: Usuń tłusty ślad i wypierz
Po prasowaniu często widać ciemniejszą, przezroczystą plamę. To tłuszcz z parafiny lub stearyny. Natrzyj ją kroplą płynu do mycia naczyń, odczekaj kilka minut i wypierz obrus w najwyższej temperaturze dozwolonej na metce.
Obrus wysusz do końca, zanim trafi do szafy. Wilgotny len złożony w kostkę szybko łapie zapach stęchlizny w szafie, a ten trudniej wywabić niż wosk.
Po czym poznasz, że dobrze: po wyschnięciu w świetle dziennym nie widać śladu. Jeśli widać, powtórz krok 3, zanim wrzucisz obrus do suszarki bębnowej — ciepło utrwala resztki plamy.
Krok 4: Kolorowy wosk — osobno barwnik
Czerwona, bordowa czy zielona świeca zostawia dwie plamy: wosk i barwnik. Wosk usuniesz krokami 1-3, a barwnik często zostaje jako różowa lub szara obwódka, bo przy prasowaniu częściowo wsiąka w tkaninę.
- Biała bawełna i len: wybielacz tlenowy albo odplamiacz z aktywnym tlenem, dawka i czas według etykiety.
- Kolorowe tkaniny: odplamiacz do kolorów, zawsze najpierw na niewidocznym fragmencie, na przykład zakładce obrusu.
- Mała plamka: przetrzyj ją wacikiem ze spirytusem, od brzegu do środka, i od razu wypierz.
Wybielacz z chlorem stosuj tylko na białej bawełnie i lnie, gdy pozwala na to metka, i nigdy razem z innymi środkami. Chlor połączony z octem, kwaskiem albo odkamieniaczem uwalnia trujący gaz.
Kurtka, wełna, dywan, drewno i cerata — co inaczej
Wełniany sweter. Zamrażaj, kruszeniem zdejmij jak najwięcej, resztki wyprasuj przez papier tylko przy metce, która pozwala na prasowanie. Sweter wypierz przed schowaniem — zabrudzona wełna to ulubione miejsce dla moli ubraniowych.
Kurtka z syntetyku. Nylon i membrana nie lubią gorącej stopy żelazka. Zostań przy lodzie i suszarce do włosów: zmiękczony wosk zbierasz ręcznikiem papierowym. Ślady kapnięć ze zniczy po wizycie na cmentarzu i robieniu stroika na grób usuwa się tak samo.
Dywan. Lód, wykruszenie i odkurzenie okruchów. Resztki wyciągnij papierem i żelazkiem na niskim ustawieniu, ale syntetyczne runo najpierw sprawdź w rogu albo użyj suszarki. Na koniec przetrzyj miejsce ściereczką zwilżoną wodą z płynem do naczyń.
Drewno. Na stole wosk podważ plastikową kartą, nie metalem, bo porysujesz lakier. Cienką warstwę zmiękcz suszarką i zetrzyj miękką ściereczką, a matowy ślad przetrzyj środkiem do pielęgnacji mebli.
Cerata. Zostaw kroplę do stwardnienia, zdejmij kartą i zmyj ciepłą wodą z płynem. Żelazka nie przykładaj, bo winyl się stopi.
Najczęstsze błędy
- Wycieranie gorącego wosku — rozmazuje plamę na większą powierzchnię.
- Gazeta zamiast ręcznika papierowego — farba odbija się na obrusie.
- Wrzucenie obrusu do pralki od razu — wosk osiada w bębnie i na innych rzeczach.
- Wylewanie wody z woskiem do zlewu — wosk zastyga w syfonie i zatyka odpływ.
- Suszarka bębnowa przed usunięciem barwnika — ciepło utrwala plamę.
Kiedy odpuścić i oddać do pralni
Jedwab, wełna z delikatnym splotem, haftowany obrus po babci, płaszcz z metką „tylko czyszczenie chemiczne” i ręcznie tkany dywan to rzeczy dla pralni. Zeskrob tylko twardy wosk na sucho, nie prasuj i powiedz w punkcie, co to za plama i czy świeca była kolorowa.
Wosk najpierw utwardź lodem i zeskrob tępą krawędzią, potem wyprasuj resztki przez niezadrukowany papier, zmieniając go, aż przestanie zbierać tłuszcz. Tłusty ślad natrzyj płynem do naczyń i wypierz według metki. Kolorowa świeca to druga plama — barwnik usuń odplamiaczem. Cerata, lakierowane drewno i syntetyczne kurtki: bez żelazka.



