Jaki nawóz pod jabłonie na zimę — potas, wapno, zero azotu

Jaki nawóz pod jabłonie na zimę? Bezazotowy: nawóz jesienny typu PK albo sam nawóz potasowy, a na zbyt kwaśnej glebie wapno nawozowe. Rozsyp go od końca sierpnia do końca października na wilgotną, niezamarzniętą ziemię, w pasie nieco szerszym niż korona. Azotu jesienią nie dajesz wcale — Instytut Ogrodnictwa zaleca ostatnią dawkę do 15 sierpnia, a następną dopiero wiosną, gdy nabrzmiewają pąki.

Trzy jesienne zabiegi, których nie warto mylić

Jesienią pod jabłonią robi się trzy różne rzeczy, a poradniki często wrzucają je do jednego worka. Zanim kupisz nawóz, ustal, o który zabieg ci chodzi.

Oprysk mocznikiem to zabieg ochronny i ma swoje terminy — kiedy pryskać mocznikiem, a kiedy miedzią, znajdziesz w osobnym poradniku. Tu zajmujemy się tylko tym, co sypiesz do gleby. Instytut Ogrodnictwa wprost pisze, że jesienią w sadach nie stosuje się żadnych nawozów z azotem, w tym doglebowego mocznika z inhibitorem ureazy: azot wypłukuje się w głąb, a drzewo dłużej rośnie i gorzej hartuje się przed mrozem.

Czego potrzebujesz

• Wynik badania gleby z okręgowej stacji chemiczno-rolniczej albo przynajmniej pomiar pH kwasomierzem lub paskami.
• Nawóz bez azotu: jesienny nawóz PK z magnezem albo siarczan potasu lub sól potasową.
• Wapno nawozowe (węglanowe albo dolomit) — tylko wtedy, gdy pH jest za niskie.
• Kompost lub dobrze rozłożony obornik dla młodych drzew.
• Taśma miernicza, waga kuchenna, grabki i konewka na wypadek suchej jesieni.

Czas pracy to kilkanaście minut na drzewo. Najdłużej trwa pomiar korony i odważenie dawki za pierwszym razem.

Krok 1: Sprawdź glebę, zanim kupisz worek

Świętokrzyski Ośrodek Doradztwa Rolniczego radzi opierać nawożenie sadu na analizie gleby, powtarzanej przynajmniej co 3 lata. Dla jabłoni optymalny odczyn to pH 6,3-6,7. Przy tym odczynie drzewo najlepiej pobiera składniki z gleby.

Wynik rozstrzyga dwie sprawy. Po pierwsze, czy wapnujesz: na glebie kwaśnej regulacja pH daje często więcej niż dodatkowy fosfor, bo fosfor słabo przemieszcza się w glebie i w kwaśnym środowisku jest gorzej dostępny. Po drugie, ile potasu dać. Przy wysokiej zasobności nie dokładasz go wcale.

Bez badania pomogą objawy z minionego lata. Opis pochodzi z poradnika producenta nawozów K+S:

Objawy na liściach to tylko podpowiedź. Podobnie wyglądają skutki suszy czy chorób, więc przy wątpliwościach rozstrzyga badanie gleby.

Po czym poznasz, że dobrze: wiesz, czy gleba wymaga wapnowania, i masz choćby ogólną informację o zasobności w potas.

Krok 2: Wybierz nawóz bez azotu

Jesienią w sadzie rozsiewa się przede wszystkim nawozy potasowe i wapno nawozowe. Instytut Ogrodnictwa zaleca rozsiać je zwykle do końca października, żeby zdążyły się częściowo rozpuścić i przejść w głąb gleby.

Rodzaj gleby zmienia termin potasu. Według K+S na glebach lekkich, piaszczystych potas lepiej podać wiosną, a na średnich i ciężkich jesienią. Ten sam poradnik zaleca nawozy magnezowe, takie jak kizeryt, wczesną wiosną. Jesienią magnez dostarczysz razem z nawozem PK albo z dolomitem, jeśli i tak wapnujesz.

Odpada wszystko z wyraźnym azotem: saletra, mocznik, nawozy uniwersalne i wiosenne do drzew owocowych. Popiół drzewny zawiera potas i wapń, ale silnie podnosi pH, więc najpierw sprawdź, pod jakie rośliny sypać popiół z kominka i w jakiej ilości.

Krok 3: Policz dawkę na rzut korony

Dawkę liczysz na metr kwadratowy pod koroną, a nie na drzewo. Przykład: etykieta jesiennego nawozu PK 9:18 z wapniem, magnezem i siarką (Fructus Jesienny) podaje dla drzew owocujących 7-10 kg na 100 m² łącznie w sezonie. Jednorazowo wolno dać najwyżej 5 kg na 100 m², a odstęp między dawkami ma wynosić co najmniej 4 tygodnie.

Liczby w tabeli są wzięte z etykiety przykładowego nawozu. Inny nawóz ma inne stężenie składników, więc zawsze stosuj dawkę z etykiety swojego produktu.

Powierzchnię policzysz z szerokości korony, mierząc od końca gałęzi do końca gałęzi:

Owocująca jabłoń z koroną szeroką na 3 m dostaje więc jesienią łącznie 0,5-0,7 kg takiego nawozu, w dwóch dawkach. Garść granulatu zważ raz na wadze kuchennej, potem odmierzysz dawkę bez ważenia.

Po czym poznasz, że dobrze: dla każdego drzewa masz zapisaną powierzchnię i dawkę w gramach, a pojedyncza dawka nie przekracza tej z etykiety.

Krok 4: Rozsyp, wymieszaj, podlej

1. Wybierz dzień z wilgotną, niezamarzniętą glebą. Nawozów nie stosuje się na glebę zalaną wodą, nasyconą wodą, pokrytą śniegiem ani zamarzniętą.
2. Rozsyp nawóz równo pod całą koroną i trochę poza jej obrysem. Przy samym pniu nie sypiesz.
3. Wymieszaj granulat grabkami z wierzchnią warstwą ziemi, żeby nie leżał na powierzchni.
4. Podlej, jeśli w prognozie nie ma deszczu. Nawóz działa dopiero wtedy, gdy się rozpuści.
5. Drugą dawkę rozsyp najwcześniej po 4 tygodniach i zmieść się z nią do końca października.

Po czym poznasz, że dobrze: po kilku dniach granulek prawie nie widać, a pod koroną nie ma białych kopczyków nawozu.

Krok 5: Kompost i obornik — głównie pod młode drzewa

Instytut Ogrodnictwa zaznacza, że w sadach obornik stosuje się głównie zaraz po posadzeniu drzew, rozkładając go na powierzchni gleby wokół pni. Program azotanowy dopuszcza w uprawach sadowniczych stosowanie nawozów naturalnych w postaci stałej do 30 listopada. To przepis dla gospodarstw rolnych, ale na działce to też rozsądna granica.

Na działce najlepiej sprawdza się dojrzały kompost z własnej pryzmy — jak go zrobić i kiedy jest gotowy, opisuje osobny poradnik. Rozłóż go cienką warstwą i odsuń od kory, bo gruba warstwa przy pniu trzyma wilgoć i zachęca gryzonie. Wapno i obornik rozsyp w różnych terminach, nigdy razem.

Kiedy odpuścić

• Ziemia jest już zamarznięta albo pod śniegiem. Nawóz potasowy przesuń na wczesną wiosnę. Sól potasowa stosowana wiosną odpada, wybierz wtedy siarczan potasu.
• Gleba jest lekka i piaszczysta. Potas daj wiosną, jesienią tylko wapnuj, jeśli wymaga tego pH.
• Badanie pokazuje wysoką zawartość potasu. Nie dokładaj go. K+S zwraca uwagę, że zachwiany stosunek potasu i magnezu do wapnia w owocach sprzyja gorzkiej plamistości podskórnej jabłek.
• Drzewko posadzono kilka tygodni temu. Bez nawozów mineralnych, wystarczy kompost wokół pnia.

Na koniec sezonu przy drzewach zostaje jeszcze cięcie. Jabłoń możesz ciąć po opadnięciu liści — które drzewa owocowe ciąć jesienią, a które dopiero wiosną, rozpisuje osobny tekst.

Źródła

• Analiza wczesnowiosennego i późnojesiennego terminu nawożenia upraw ogrodniczych — Instytut Ogrodnictwa – PIB (PDF)
• Nawożenie pozbiorcze sadów jabłoniowych — Świętokrzyski ODR w Modliszewicach (PDF)
• Uprawa owoców wysokiej jakości. Nawożenie K, Mg i S drzew i krzewów — K+S Polska (PDF)
• Fructus Jesienny, nawóz PK 9:18 — etykieta producenta Fabryka Zieleni SA (PDF)

#jabłoń #nawożenie #drzewa owocowe #sad przydomowy #jesień