Spis treści
Sadzenie róż jesienią daje roślinie przewagę: przez zimę się ukorzenia i wiosną rusza szybciej niż róża sadzona w kwietniu. Róże z gołym korzeniem sadź od połowy października do połowy listopada, z doniczki do końca października. Miejsce szczepienia schowaj 5 cm pod ziemią, podlej 5-10 litrami wody i od razu usyp kopczyk.
Jesień to też jedyny moment, kiedy w szkółkach masz pełny wybór odmian z gołym korzeniem, najtańszych i zwykle najzdrowszych.
Kiedy sadzić róże jesienią?
Termin zależy od tego, w jakiej formie kupujesz różę. Szkółki kopią róże z pola, gdy krzewy zrzucą liście i wejdą w spoczynek, a to zdarza się zwykle w połowie października. Wcześniej róż z gołym korzeniem w dobrej jakości po prostu nie ma.
- Goły korzeń: od połowy października do połowy listopada, dopóki grunt nie zamarzł. Wiosną drugie okno: od marca do połowy kwietnia.
- Doniczka (pojemnik): od września do końca października. Wiosną i latem też, ale wtedy trzeba intensywnie podlewać.
- Róże pnące i pienne: raczej w pierwszej połowie jesiennego okna, bo są większe i dłużej się ukorzeniają.
Praktyczna granica to ziemia, którą da się wykopać bez grud. Róża posadzona tuż przed mrozem przeżyje, jeśli dostanie porządny kopczyk, ale z ukorzenieniem poczeka do wiosny.
Róża z gołym korzeniem czy z doniczki?
Oba typy przyjmują się dobrze, jeśli posadzisz je we właściwym terminie. Różnią się ceną, wyborem i ilością pracy.
| Cecha | Goły korzeń | Doniczka |
|---|---|---|
| Termin jesienny | połowa X – połowa XI | IX – koniec X |
| Cena orientacyjnie (odmiany popularne) | 8-20 zł | 25-50 zł |
| Cena orientacyjnie (róże angielskie) | 45-70 zł | 70-120 zł |
| Wybór odmian | największy, z katalogów szkółek | to, co akurat jest na stanie |
| Co widzisz przy zakupie | korzenie i pędy, łatwo ocenić jakość | tylko część nadziemną |
| Przygotowanie | moczenie, przycięcie korzeni, pralinowanie | namoczenie bryły |
| Ryzyko | przesuszenie w transporcie | korzenie skręcone w doniczce |
Przy kilku różach na rabatę różnica w cenie sięga kilkuset złotych. Dziesięć róż wielkokwiatowych z gołym korzeniem kosztuje orientacyjnie 100-200 zł, a tyle samo w doniczkach 250-500 zł.
Jak wybrać dobrą sadzonkę róży?
Przy gołym korzeniu widzisz całą roślinę, więc warto ją obejrzeć, zanim zapłacisz. Dobra sadzonka ma:
- co najmniej 2-3 zdrewniałe pędy grubości ołówka, zielone lub czerwonawe, gładkie;
- kilka grubszych korzeni długości 20-25 cm, jasnych na przekroju, nie brązowych i nie kruchych;
- zdrowe, zrośnięte miejsce szczepienia (zgrubienie między korzeniami a pędami);
- brak długich, białawych przyrostów, które świadczą, że róża ruszyła w ciepłym magazynie.
Przy różach w doniczce wyjmij roślinę z pojemnika, jeśli sprzedawca pozwala. Bryła powinna się trzymać, ale korzenie nie mogą tworzyć gęstego, skręconego filcu na ściankach.
Gdzie posadzić różę i jak przygotować dołek?
Róża potrzebuje minimum 5-6 godzin słońca dziennie i przewiewnego miejsca, w którym liście szybko obsychają po deszczu. W zastałym, wilgotnym kącie przy murze szybciej złapie czarną plamistość i mączniaka.
Gleba najlepsza jest żyzna, gliniasto-próchniczna, o pH 6-6,5. Piasek wzbogać kompostem, ciężką glinę rozluźnij kompostem i odrobiną piasku.
Nie sadź róży w miejscu, gdzie przez ostatnie lata rosła inna róża. W takiej ziemi utrzymują się nicienie i mikroorganizmy, przez które nowa, zdrowa sadzonka rośnie słabo. Ogrodnicy nazywają to zmęczeniem gleby. Jeśli nie masz innego miejsca, wymień ziemię w dołku 50 x 50 x 50 cm.
Odstępy między roślinami:
| Typ róży | Rozstaw |
|---|---|
| Rabatowe (wielokwiatowe) | 40-50 cm |
| Wielkokwiatowe | 50-60 cm |
| Okrywowe | 60-100 cm, zależnie od odmiany |
| Parkowe i angielskie | 80-150 cm |
| Pnące | 30-40 cm od ściany lub podpory |
Dołek kop na 40 x 40 cm i 40 cm głębokości. Dno spulchnij widłami, ziemię z wykopu wymieszaj z 2-3 litrami dojrzałego kompostu i garścią mączki kostnej. Świeżego obornika do dołka nie dawaj, bo parzy korzenie.
Jak sadzić róże jesienią krok po kroku?
Przy gołym korzeniu przygotowanie zaczyna się dzień wcześniej.
- Namocz korzenie. Włóż różę do wiadra z wodą na 6-12 godzin, najlepiej na noc. Zanurz korzenie i część pędów.
- Przytnij korzenie. Usuń złamane i uschnięte, a zdrowe skróć do około 20 cm. Świeże cięcie szybciej wypuszcza nowe korzenie.
- Spralinuj korzenie. Zanurz je w papce z gliny, wody i odrobiny kompostu o konsystencji gęstej śmietany. Glina oblepia korzenie, chroni je przed przesychaniem i poprawia kontakt z ziemią.
- Usyp kopczyk na dnie dołka. Rozłóż na nim korzenie jak rozczapierzone palce, bez zaginania ich do góry.
- Ustaw głębokość. Miejsce szczepienia ma się znaleźć około 5 cm pod powierzchnią gruntu.
- Zasypuj i potrząsaj. Dosypuj ziemię, co jakiś czas lekko potrząsając różą, żeby ziemia weszła między korzenie. Dociśnij dłońmi.
- Podlej. 5-10 litrów wody, powoli, żeby wsiąkła w całą bryłę.
- Usyp kopczyk zaraz po podlaniu.
Różę z doniczki sadzisz prościej: namocz bryłę w wiadrze, aż przestaną wychodzić bąbelki powietrza, rozluźnij palcami korzenie na zewnątrz bryły i posadź tak, by miejsce szczepienia też było 5 cm pod ziemią. W doniczce zwykle jest ono nad podłożem, więc różę sadzisz głębiej, niż rosła w pojemniku.
Jak głęboko sadzić różę?
Miejsce szczepienia, czyli zgrubienie, z którego wyrastają pędy, chowasz 5 cm pod ziemią. Na lekkich, piaszczystych glebach i w chłodnych rejonach kraju możesz zejść do 7 cm. Tak zakopane szczepienie jest chronione przed mrozem, a odmiana wypuszcza z niego nowe pędy, gdy część nadziemna przemarznie.
Za płytko sadzona róża wypuszcza więcej dzikich odrostów z podkładki, a szczepienie przemarza w pierwszą ostrą zimę. Zbyt głęboko (ponad 10 cm) też jej szkodzi, bo szczepienie butwieje w mokrej ziemi.
Wyjątki: róże pienne sadzisz na tej samej głębokości, na jakiej rosły, bo szczepienie mają wysoko pod koroną. Róże na własnych korzeniach, rozmnażane z sadzonek, sadzisz 3-5 cm głębiej niż rosły w doniczce.
Połóż w poprzek dołka trzonek grabi albo prostą listwę. To poziom gruntu. Miejsce szczepienia ma być mniej więcej na szerokość trzech złączonych palców, czyli około 5 cm, pod trzonkiem. Taka miarka jest dokładniejsza niż ocena na oko, gdy stoisz nad dołkiem.
Czy przycinać różę po jesiennym posadzeniu?
Jesienią tylko lekko. Pędy róży z gołym korzeniem skróć do 25-30 cm, żeby zmieściły się w kopczyku i żeby wiatr nie kołysał rośliną, zanim się ukorzeni. Usuń też pędy cienkie i uszkodzone.
Właściwe cięcie róż robisz wiosną, gdy zakwitnie forsycja. Wtedy skracasz pędy na 3-5 pąków i widzisz już, które partie przezimowały. Róż pnących po posadzeniu nie tniesz wcale, tylko przywiązujesz pędy do podpory.
Pierwszy kopczyk po posadzeniu — kiedy i z czego?
Świeżo posadzona róża dostaje kopczyk od razu, a nie dopiero po przymrozkach, jak róże już rosnące w ogrodzie. Chroni on nie tylko przed mrozem, ale też przed przesychaniem pędów, zanim korzenie zaczną pobierać wodę.
Usyp kopiec z ziemi ogrodowej lub kompostu na wysokość 15-20 cm. Ziemię przynieś z innego miejsca, a nie zgarniaj jej spod samej róży, bo odsłonisz korzenie. Nie używaj torfu, bo nasiąka wodą i zamarza w bryłę, ani samej kory, bo przy świeżej sadzonce za słabo trzyma wilgoć. Po pierwszych przymrozkach dosyp kopczyk do 20-25 cm. Rozgarniasz go w kwietniu, stopniowo, w pochmurny dzień.
Świeżo posadzonej róży nie nawozisz jesienią niczym poza mączką kostną w dołku. Pierwszą dawkę nawozu do róż dajesz dopiero wiosną, gdy pojawią się liście, czyli zwykle w kwietniu lub na początku maja.
Najczęstsze błędy
- Sadzenie przesuszonej róży bez moczenia. Pomarszczone pędy i kruche korzenie oznaczają, że roślina potrzebuje co najmniej 12 godzin w wodzie. Jeśli po tym czasie pędy są dalej pomarszczone, reklamuj sadzonkę.
- Miejsce szczepienia nad ziemią. Najczęstsza przyczyna róż, które po pierwszej zimie wypuszczają tylko dzikie pędy z podkładki.
- Zaginanie długich korzeni w małym dołku. Lepiej je przyciąć niż zawinąć do góry.
- Sadzenie w miejscu po starej róży. Nowa roślina marnieje, choć jest zdrowa i dobrze posadzona.
- Brak kopczyka „bo jeszcze ciepło”. Świeża sadzonka potrzebuje go od pierwszego dnia.
- Nawóz z azotem w dołku. Pobudza pąki do ruszenia jesienią, a młode przyrosty przemarzają.
FAQ
Do kiedy można sadzić róże jesienią?
Róże z gołym korzeniem sadzisz od połowy października do połowy listopada, dopóki ziemia nie zamarzła i da się ją kopać. Róże z doniczki najlepiej posadzić do końca października. W rejonach chłodniejszych, jak Podlasie czy Suwalszczyzna, przesuń obie granice o 1-2 tygodnie wcześniej.
Czy róże z gołym korzeniem kupione w marketach są gorsze?
Nie muszą być, ale częściej bywają przesuszone. Sprawdź, czy pędy są zielone i jędrne, a nie pomarszczone, i czy w opakowaniu nie wybiły długie, blade przyrosty. Taka róża przetrzymywana w ciepłym sklepie zaczęła już rosnąć i przyjmuje się słabiej niż sadzonka prosto ze szkółki.
Jak głęboko sadzić różę pienną?
Różę pienną sadzisz na tej samej głębokości, na jakiej rosła w szkółce, bo miejsce szczepienia ma pod koroną, wysoko na pniu. Nie zakopujesz go. Przy sadzeniu od razu wbij solidny palik po stronie nawietrznej i przywiąż pień w dwóch miejscach miękką taśmą.
Czy można posadzić różę w miejscu, gdzie rosła inna róża?
Lepiej nie bez wymiany ziemi. W glebie po różach utrzymują się szkodliwe dla nich mikroorganizmy i nicienie, przez co nowa roślina rośnie słabo, choć jest zdrowa. Wybierz nowe miejsce albo wymień ziemię w dołku 50 x 50 x 50 cm na świeżą z innej części ogrodu.
Czy róże posadzone jesienią trzeba podlewać?
Tak, 5-10 litrów zaraz po posadzeniu, nawet gdy pada, bo woda osadza ziemię wokół korzeni. Potem podlewaj tylko w suchej jesieni, raz w tygodniu, aż do przymrozków. Róża bez liści paruje niewiele, więc nie trzeba jej lać tak często jak iglaków.
Podsumowanie
Sadzenie róż jesienią to najtańszy sposób na rabatę różaną i najpewniejszy start dla rośliny. Kupuj róże z gołym korzeniem od połowy października, mocz je przez noc, pralinuj korzenie w glinie i sadź tak, by szczepienie było 5 cm pod ziemią. Kopczyk usyp od razu po posadzeniu.
Goły korzeń: połowa października – połowa listopada, doniczka: do końca października. Dołek 40 x 40 x 40 cm, nie w miejscu po starej róży. Szczepienie 5 cm pod ziemią. 5-10 litrów wody i kopczyk 15-20 cm od razu. Cięcie na 3-5 pąków dopiero wiosną.
Zanim pojedziesz do szkółki, wybierz miejsce i zmierz, ile róż się w nim zmieści według tabeli rozstawów. Dołki możesz wykopać wcześniej, wtedy róże z gołym korzeniem posadzisz tego samego dnia, w którym je kupisz.



