Jak zabezpieczyć winorośl na zimę — cięcie, kopczyk, okrycie

Jak zabezpieczyć winorośl na zimę? Po opadnięciu liści usuń zielone, niezdrewniałe końcówki i skróć pędy wstępnie, z zapasem oczek. Po pierwszych przymrozkach -3 do -5°C usyp przy nasadzie kopczyk z ziemi na 20-30 cm. Młode krzewy i odmiany mniej odporne zdejmij z podpór, przegnij do ziemi i przykryj ziemią lub stroiszem.

Ile z tego musisz zrobić, zależy od trzech rzeczy: odmiany, wieku krzewu i strefy mrozoodporności, w której mieszkasz. Krzew 'Hibernala' pod Zieloną Górą i młoda deserowa sadzonka pod Białymstokiem to dwie zupełnie różne zimy.

Która winorośl wymaga okrycia, a której wystarczy kopczyk?

Polska leży głównie w strefach 6a-7a. Strefa 7a (minimalne zimy od -15 do -17,8°C) obejmuje zachodnią część kraju i wybrzeże, 6b (-17,8 do -20,6°C) centrum i południe, 6a (-20,6 do -23,3°C) wschód. Najchłodniejsze rejony północno-wschodnie i górskie to 5b-6a.

Poniższa tabela zbiera odmiany najczęściej sprzedawane w polskich szkółkach. Mrozoodporność podaję według opisów producentów sadzonek, czyli orientacyjnie, dla zahartowanego drewna starszego krzewu.

Tabela dotyczy krzewów od trzeciego roku. Każdą sadzonkę w pierwszych dwóch zimach okrywasz w całości, niezależnie od odmiany. Jeśli nie znasz swojej odmiany, bo krzew był w ogrodzie od lat, traktuj go jak średnio odporny: kopczyk plus agrowłóknina na dolną część pędów.

Jak przygotować winorośl do zimy już w sierpniu i wrześniu?

Mrozoodporność buduje się latem, a nie w listopadzie. Krzew, który wejdzie w zimę z zielonymi pędami, przemarznie nawet pod okryciem.

• Ostatni azot podaj najpóźniej w czerwcu. Później pobudza przyrosty, które nie zdążą zdrewnieć.
• Potas daj w sierpniu, np. siarczan potasu 20-30 g na krzew albo popiół z czystego drewna 100-150 g w pasie wokół krzewu.
• Nie przerzedzaj liści zbyt mocno we wrześniu. Liście zasilają dojrzewanie drewna aż do przymrozków.
• Nie przeciążaj krzewu owocami. Zbyt duży plon opóźnia drewnienie pędów. Młodemu krzewowi w drugim roku zostaw 2-4 grona.

Zdrewniały pęd jest brązowy, twardy i przy zginaniu lekko trzeszczy. Zielony, miękki pęd pod koniec października i tak zamarznie.

Jak przyciąć winorośl jesienią przed okryciem?

Jesienne cięcie ma jeden cel: ułatwić okrycie i usunąć to, co i tak nie przeżyje. Właściwe cięcie formujące robisz w lutym lub na początku marca.

1. Poczekaj, aż opadną liście. Wtedy krzew kończy przesuwanie składników do drewna i korzeni.
2. Wytnij zielone, niezdrewniałe końcówki pędów aż do zdrewniałej części.
3. Usuń pędy chore, połamane i te, które wyrosły z pnia nisko przy ziemi, jeśli nie są potrzebne do odnowienia krzewu.
4. Skróć jednoroczne pędy z zapasem. Jeśli wiosną chcesz zostawić 4 oczka, teraz zostaw 8-10. Część pąków przemarznie, a Ty wiosną wybierzesz te zdrowe.
5. Tnij przy temperaturze powyżej 0°C. Przemarznięte drewno pęka pod sekatorem, a rany gorzej się zasklepiają.

Zebrane pędy nie nadają się do kompostu, jeśli krzew chorował na mączniaka lub szarą pleśń. Zdrowe możesz rozdrobnić i dodać do pryzmy.

Jak zrobić kopczyk przy winorośli krok po kroku?

Kopczyk to najważniejsza osłona dla każdego krzewu, niezależnie od odmiany.

1. Przygotuj ziemię z innego miejsca, np. z pustej grządki lub worek kompostu. Nie zgarniaj ziemi spod samego krzewu, bo odsłonisz płytkie korzenie.
2. Usyp kopiec na 20-30 cm wysokości wokół nasady pnia, tak żeby przykrył miejsce szczepienia i 2-3 najniższe oczka.
3. Na lekkiej glebie dociśnij ziemię dłonią, żeby wiatr jej nie rozwiał.
4. Na wierzch rzuć kilka gałęzi świerka lub jodły. Zatrzymają śnieg, który sam jest dobrym izolatorem.

Na jeden krzew zużyjesz 2-3 wiadra ziemi po 10 l. Przy dziesięciu krzewach warto zamówić wcześniej worek kompostu lub ziemi ogrodowej, orientacyjnie 10-20 zł za 50 l.

Jak okryć młodą winorośl i odmiany mniej odporne?

Krzewy do trzeciego roku i odmiany, które według szkółek znoszą mniej niż -22°C, okrywasz w całości. Najpewniejsza metoda to położenie pędów przy ziemi.

1. Odwiąż pędy od podpór po wstępnym cięciu.
2. Zegnij je łagodnie w stronę ziemi, najlepiej w cieplejszy dzień, gdy drewno jest elastyczne. Przypnij je do gleby drucianymi szpilkami lub przyciśnij deską.
3. Podłóż pod pędy kilka gałązek lub deskę, żeby nie leżały bezpośrednio na mokrej ziemi.
4. Przykryj pędy warstwą ziemi 15-20 cm albo grubą warstwą stroiszu.
5. Na wierzch połóż agrowłókninę 50 g/m² złożoną podwójnie i obciąż ją kamieniami.

Jeśli pędów nie da się zgiąć, bo krzew jest wysoki lub stary, owiń je 2-3 warstwami agrowłókniny od ziemi do wysokości 1-1,5 m i dołóż kopczyk przy nasadzie. Metodą przygięcia pędów do ziemi okrywa się też figę zimującą w gruncie.

Kiedy zabezpieczyć winorośl na zimę?

Właściwy moment wyznaczają trzy warunki:

• liście opadły,
• były już pierwsze przymrozki -3 do -5°C, które zahartowały drewno,
• gleba jeszcze nie zamarzła, więc da się usypać kopczyk.

W zachodniej Polsce wypada to zwykle w drugiej połowie listopada, na wschodzie i w rejonach chłodniejszych w pierwszej połowie miesiąca. Jeśli jesień była sucha, przed okryciem wlej pod każdy krzew 20-30 l wody.

Winorośl w donicy na tarasie

Korzenie w donicy przemarzają szybciej niż w gruncie. Po opadnięciu liści wstaw donicę do nieogrzewanego garażu lub piwnicy o temperaturze 0-5°C. Jeśli zostaje na zewnątrz, postaw ją na styropianie przy ścianie domu, owiń folią bąbelkową i jutą, a pędy agrowłókniną.

Najczęstsze błędy

1. Okrycie przed przymrozkami. Niezahartowane drewno i pąki pod okryciem zaparzają się i pleśnieją.
2. Kopczyk z ziemi spod krzewu. Grabienie wokół nasady odsłania korzenie, które mają chronić.
3. Mocne cięcie jesienią. Skrócenie pędu do 2-3 oczek w listopadzie oznacza, że po zimie może nie zostać ani jedno zdrowe.
4. Zielone pędy zostawione na zimę. Przemarzną, a wiosną w ich miejsce wejdą choroby kory.
5. Za wczesne odkrycie wiosną. Rozgarnięty w marcu kopczyk przy nocach -10°C to przemarznięte miejsce szczepienia.

FAQ

Podsumowanie

Zanim wyjdziesz z sekatorem, sprawdź, jaką odmianę masz i w której strefie leży Twój ogród. To zdecyduje, czy wystarczy Ci kopczyk, czy musisz kłaść pędy przy ziemi.

#zimowanie roślin #owoce #cięcie