Ogrodnik.blog
Spis treści
Zimowanie figi w gruncie udaje się w strefach 7a i 6b, czyli w zachodniej i centralnej Polsce, pod warunkiem mrozoodpornej odmiany i dobrego okrycia. Po opadnięciu liści usyp przy nasadzie kopczyk na 30-40 cm, wokół krzewu postaw klatkę z siatki wypełnioną suchymi liśćmi, a wystające pędy owiń 2-3 warstwami agrowłókniny.
Figa nie jest rośliną „na każdy polski ogród”. Da się ją jednak zimować w gruncie latami, jeśli wiesz, które części krzewu przemarzają najpierw i jak utrzymać okrycie suche.
Czy figa przetrwa zimę w gruncie w Twojej strefie?
Zahartowane, zdrewniałe pędy figi znoszą zwykle -10 do -15°C, a najbardziej odporne odmiany krótko nawet -18°C. Korzenie, jeśli ziemia nad nimi jest przykryta, przeżywają często mocniejsze mrozy i krzew odbija od nasady. W praktyce o powodzeniu decyduje więc strefa, w której mieszkasz.
| Strefa | Minimalne zimy | Gdzie w Polsce (orientacyjnie) | Co robić z figą w gruncie |
|---|---|---|---|
| 7a | -15 do -17,8°C | zachód kraju, wybrzeże | kopczyk + klatka z liśćmi; pędy zwykle przeżywają |
| 6b | -17,8 do -20,6°C | centrum, południe | kopczyk + klatka + agrowłóknina na całe pędy; w mroźne zimy pędy przemarzają częściowo |
| 6a | -20,6 do -23,3°C | wschód kraju | uprawa ryzykowna; licz się z przemarzaniem do ziemi i odbijaniem od korzenia |
| 5b i chłodniej | poniżej -23,3°C | północny wschód, góry | figa w donicy, zimowana w garażu lub piwnicy |
Do tego dochodzi mikroklimat. Południowa lub zachodnia ściana domu podnosi temperaturę przy krzewie o 2-4°C i chroni przed wschodnim, mroźnym wiatrem. Ta sama odmiana w otwartym ogrodzie i przy ceglanej ścianie to często różnica między przemarzniętym a zdrowym krzewem.
Które odmiany figi najlepiej zimują w gruncie?
W polskich szkółkach najczęściej znajdziesz poniższe odmiany. Mrozoodporność podaję według deklaracji sprzedawców sadzonek, więc traktuj ją jako orientacyjną.
| Odmiana | Mrozoodporność pędów (deklarowana) | Owocowanie | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 'Chicago Hardy' | -15 do -18°C | na pędach tegorocznych | dobrze odbija od korzenia po przemarznięciu |
| 'Bornholm' | -15 do -18°C | wczesne, sierpień-wrzesień | pochodzi z duńskiej wyspy Bornholm, z chłodnego klimatu |
| 'Violetta' | -15 do -18°C | wrzesień | fioletowa skórka, owoce średnie |
| 'Brown Turkey' | -12 do -15°C | wrzesień-październik | popularna, w 6b owoce nie zawsze dojrzeją |
| 'Dalmatie' | -12 do -15°C | wrzesień | duże, zielone owoce |
| 'Ronde de Bordeaux' | -12 do -14°C | wczesne | ciemne owoce, zwarty krzew |
Najważniejsza cecha dla Polski to nie sama mrozoodporność, ale wczesne owocowanie. Odmiana, której owoce dojrzewają w październiku, przy chłodnej jesieni zostanie z koszem zielonych fig. Wybieraj te, które według opisu owocują w sierpniu lub na początku września.
Forma krzewiasta, z kilkoma pędami od ziemi, zimuje pewniej niż drzewko na jednym pniu. Łatwiej ją okryć, a jeśli jeden pęd przemarznie, zostają pozostałe.
Jak przygotować figę do zimy jesienią?
Przygotowanie zaczyna się przed okryciem.
- Nie nawoź azotem od lipca. Późne przyrosty nie zdrewnieją i przemarzną jako pierwsze.
- Zerwij duże, zielone owoce, które nie dojrzały do października. Pod okryciem zgniją.
- Zostaw małe zawiązki wielkości ziarna grochu na szczytach pędów. Jeśli przezimują, dadzą wczesny plon w lipcu.
- Nie tnij pędów jesienią. Każda rana to miejsce, przez które wchodzi mróz i choroby. Cięcie robisz wiosną, gdy widać, co przetrwało.
- Sprawdź odpływ wody. Figa źle znosi zimą mokrą, zbitą glebę. Jeśli po deszczu stoi przy niej kałuża, na przyszłość popraw drenaż żwirem.
Figa zrzuca liście zwykle dopiero po pierwszym przymrozku -2 do -3°C. Nie zrywaj ich wcześniej ręcznie, bo krzew potrzebuje ich do przesunięcia składników do drewna. Poczekaj, aż opadną same, a potem zgrab je i odłóż do worka. Zdrowe, suche liście figi to dobry materiał do wypełnienia klatki.
Jak okryć figę w gruncie krok po kroku?
Najpewniejsza metoda łączy trzy warstwy: kopczyk dla korzeni, suche liście dla dolnej części krzewu i agrowłókninę dla wystających pędów.
- Zabezpiecz nasadę przed myszami. Owiń dolne 40-50 cm pędów siatką o drobnym oczku, zanim usypiesz kopczyk i nasypiesz liści. Pod ciepłym okryciem myszy i nornice chętnie obgryzają korę.
- Usyp kopczyk przy nasadzie z ziemi z innego miejsca, kory lub kompostu, na wysokość 30-40 cm. Chroni korzenie i nasadę, z której krzew odbije nawet po silnym mrozie.
- Zwiąż pędy luźno sznurkiem, żeby krzew był węższy. Nie ściągaj go mocno, bo pędy się połamią.
- Postaw wokół krzewu klatkę z siatki ogrodzeniowej lub leśnej, 20-30 cm szerszą od związanych pędów i tak wysoką, jak się da.
- Wypełnij klatkę suchymi liśćmi dębu, buka lub samej figi. Dąb i buk rozkładają się wolno i nie zbijają się w mokrą masę.
- Wystające pędy owiń 2-3 warstwami agrowłókniny 50 g/m² i przewiąż sznurkiem.
- Załóż daszek. Nad klatką połóż deskę, płytę albo kawałek folii przymocowany tylko od góry. Boki zostaw przewiewne.
Koszt takiego okrycia to orientacyjnie 30-60 zł za siatkę, agrowłókninę i sznurek. Siatka i daszek posłużą kilka zim.
Wróg figi zimą to mokro, nie tylko mróz. Namoknięte liście w klatce zamarzają w bryłę lodu, która izoluje gorzej niż sucha warstwa i przez tygodnie trzyma przy pędach wilgoć. Stąd daszek: chroni wypełnienie przed deszczem i roztopami. Nie owijaj za to krzewu szczelnie folią od góry do dołu, bo w słońcu pod nią zaparzą się pąki.
Młoda figa albo krzew o elastycznych pędach
Jeśli pędy łatwo się zginają, możesz je przygiąć do ziemi, przypiąć drucianymi szpilkami i przykryć 15-20 cm ziemi lub grubą warstwą stroiszu, a na wierzch położyć agrowłókninę. To najcieplejsza metoda i w strefie 6b często jedyna, która chroni pędy w całości. Młodą figę przez pierwsze 2-3 zimy okrywasz zawsze, niezależnie od strefy.
Figa w donicy
Figa w donicy to osobny temat. W skrócie: korzenie w pojemniku przemarzają już przy kilku stopniach mrozu, więc po opadnięciu liści przenosisz ją do garażu lub piwnicy o temperaturze 0-7°C i podlewasz raz na 3-4 tygodnie.
Kiedy okryć figę na zimę?
Właściwy moment to czas po opadnięciu liści, po pierwszych przymrozkach -2 do -4°C, ale przed nocami poniżej -7°C. Kopczyk usyp, póki ziemia nie zamarzła. W zachodniej Polsce wypada to zwykle w drugiej połowie listopada, w centrum w pierwszej połowie miesiąca.
Wiosną odkrywasz figę w odwrotnej kolejności: w kwietniu daszek i część liści, potem agrowłóknina, na koniec kopczyk. Po ruszeniu wzrostu sprawdź pędy. Zadrapnij korę paznokciem: zielona tkanka pod spodem oznacza żywy pęd, brązowa i sucha martwy. Martwe fragmenty wytnij do zdrowego drewna.
Najczęstsze błędy
- Okrycie przed opadnięciem liści. Drewno nie zdąży się zahartować, a pod osłoną robi się ciepło i mokro.
- Mokre wypełnienie klatki. Liście bez daszka namakają, zamarzają w bryłę i przestają izolować.
- Odmiana z późnym owocowaniem. Krzew przezimuje, ale owoce co roku zostają zielone.
- Cięcie jesienią. Skrócone pędy przemarzają głębiej, a rany są wrotami infekcji.
- Zbyt wczesne odkrycie wiosną. Młode liście figi giną już przy -1 do -2°C, a przymrozki zdarzają się do połowy maja.
FAQ
Czy figa przetrwa zimę w gruncie w Polsce?
Tak, w strefie 7a i 6b, jeśli wybierzesz odmianę mrozoodporną, posadzisz ją przy południowej ścianie i okryjesz nasadę oraz pędy. Zdrewniałe pędy znoszą zwykle -10 do -15°C, a korzenie chronione kopczykiem odbijają nawet po mocniejszym mrozie. W strefie 6a i chłodniejszej pewniejsza jest uprawa w donicy.
Kiedy okryć figę na zimę?
Po opadnięciu liści, gdy przyjdą pierwsze przymrozki -2 do -4°C, a przed nocami poniżej -7°C. W zachodniej Polsce wypada to zwykle w drugiej połowie listopada, w centrum w pierwszej połowie. Zbyt wczesne okrycie zatrzymuje hartowanie drewna i sprzyja pleśni pod osłoną.
Co zrobić z zielonymi owocami figi jesienią?
Duże, zielone owoce, które nie dojrzały do października, zerwij przed okryciem. Nie dojrzeją zimą, a pod osłoną zgniją i zarażą pędy. Zostaw za to małe zawiązki wielkości ziarna grochu na szczytach pędów. Jeśli przezimują, dadzą pierwszy, wczesny plon w lipcu.
Kiedy odkryć figę wiosną?
Stopniowo w kwietniu. Najpierw zdejmij daszek i część liści z klatki, gdy noce przestaną spadać poniżej -5°C, potem agrowłókninę, a kopczyk rozgarnij na koniec. Figa rusza późno, często dopiero w maju, więc włókninę trzymaj pod ręką do połowy maja na przymrozki.
Czy przemarznięta figa odbije od korzenia?
Większość odmian tak, jeśli korzenie i nasada były chronione kopczykiem. Nowe pędy wyrastają w maju lub czerwcu. Problem w tym, że rosną późno i w polskim klimacie owoce na nich często nie zdążą dojrzeć przed jesienią. Dlatego warto chronić pędy, a nie tylko korzenie.
Podsumowanie
Figę w gruncie zimujesz w strefie 7a i 6b: wybierz odmianę mrozoodporną o wczesnym owocowaniu i posadź ją przy południowej ścianie. Po opadnięciu liści usyp kopczyk 30-40 cm, postaw klatkę z siatki wypełnioną suchymi liśćmi, owiń wystające pędy agrowłókniną i załóż daszek, żeby wypełnienie nie namokło.
Jeśli jeszcze nie masz figi, a mieszkasz w strefie 6a lub chłodniejszej, zacznij od donicy. Gdy krzew urośnie i poznasz jego zachowanie, łatwiej zdecydujesz, czy warto przenieść go do gruntu.
