Sadzenie malin jesienią — odmiany, rozstaw i cięcie

Sadzenie malin jesienią rób w październiku lub pierwszej połowie listopada, dopóki gleba nie zamarznie. Sadzonki umieść w rzędzie co 40-50 cm, rzędy co 1,5-2 m, na słonecznym, odchwaszczonym stanowisku. Zaraz po posadzeniu skróć pędy na 20-30 cm, podlej i wyściółkuj. Odmiany jesienne dadzą owoce już w pierwszym roku, letnie od drugiego.

Maliny wybaczają sporo błędów w pielęgnacji, ale dwóch nie: złego stanowiska i złego wyboru typu odmiany. Pierwsze kończy się gniciem korzeni, drugie ciągłym zamieszaniem przy cięciu. Poniżej rozpisuję, jak wybrać odmianę, przygotować miejsce, posadzić i zbudować podpory, żeby rząd służył 10-12 lat.

Kiedy sadzić maliny jesienią?

Najlepszy termin to październik. Gleba ma jeszcze 8-12°C, jest wilgotna, a maliny skończyły wzrost pędów. Korzenie rosną wtedy aż do mrozów, a wiosną krzewy ruszają od razu z mocnym systemem korzeniowym.

Granicą jest zamarznięcie gleby, zwykle w drugiej połowie listopada. Sadzonki z gołym korzeniem, czyli odrosty korzeniowe wykopane w szkółce, sadź jak najszybciej po zakupie. Jeśli nie możesz od razu, zadołuj je w wilgotnej ziemi, w cieniu.

Wiosenne sadzenie w marcu i kwietniu też jest możliwe, ale wymaga regularnego podlewania, bo młode maliny z płytkim korzeniem źle znoszą majowe susze.

Maliny letnie czy jesienne — które wybrać?

To najważniejsza decyzja przed zakupem, bo od niej zależy sposób cięcia i budowa podpory. Nie mieszaj obu typów w jednym rzędzie: po trzech latach nie będziesz wiedzieć, który pęd wyciąć.

Dla początkujących i dla małego ogrodu lepsze są maliny jesienne. Cięcie sprowadza się do jednego ścięcia wszystkich pędów przy ziemi, a owoce dojrzewają w sierpniu i wrześniu, gdy w ogrodzie jest już mniej innych zbiorów. Letnie odmiany wybierz, jeśli zależy ci na owocach w lipcu, na przetwory i dżemy.

Jakie stanowisko i gleba dla malin?

• Słońce przez większość dnia. W półcieniu maliny rosną, ale owocują słabiej, a owoce są kwaśniejsze.
• Gleba próchniczna, przepuszczalna, lekko kwaśna, o pH 5,5-6,5. Na glebie zasadowej liście żółkną między nerwami.
• Bez stojącej wody. Korzenie malin są bardzo wrażliwe na zalewanie i łatwo porażają je choroby korzeni. Na ciężkiej, podmokłej glebie sadź maliny na zagonie podwyższonym o 15-20 cm.
• Nie po ziemniakach, pomidorach i truskawkach. Te rośliny zostawiają w glebie grzyby wywołujące więdnięcie, które atakują także maliny. Nie sadź też malin w miejscu po starej plantacji malin przez 3-4 lata.
• Osłona od silnych wiatrów. Wiatr łamie pędy i wysusza je zimą.

Jak przygotować miejsce pod maliny?

Przygotowanie zacznij 2-3 tygodnie przed sadzeniem. Najważniejsze jest dokładne odchwaszczenie, zwłaszcza z perzu i powoju. Wśród gęstych pędów malin chwastów wieloletnich praktycznie nie da się później usunąć.

1. Wyznacz pas szerokości 60-80 cm na długość rzędu.
2. Przekop glebę na 25-30 cm i wybierz ręcznie wszystkie kłącza perzu.
3. Dodaj materię organiczną: 5-10 litrów kompostu albo dobrze rozłożonego obornika na metr bieżący rzędu, wymieszanych z glebą. Świeży obornik nie nadaje się, bo parzy korzenie.
4. Wkop barierę korzeniową, jeśli rząd biegnie wzdłuż trawnika lub rabaty: pas grubej folii lub płyty z tworzywa na głębokość 25-30 cm po obu stronach pasa. Maliny rozrastają się odrostami nawet 1-2 m od rzędu.

Jak posadzić maliny krok po kroku?

1. Namocz korzenie. Sadzonki z gołym korzeniem zanurz na 1-2 godziny w wiadrze z wodą. Sadzonki w doniczkach podlej obficie godzinę przed sadzeniem.
2. Wykop płytkie dołki co 40-50 cm. Maliny mają płytki system korzeniowy, więc wystarczy 15-20 cm głębokości, ale dołek musi być szeroki, żeby rozłożyć korzenie poziomo.
3. Posadź na tej samej głębokości lub 3-5 cm głębiej niż sadzonka rosła wcześniej. Pąki u nasady pędu, z których wyrosną nowe pędy, mają się znaleźć tuż pod powierzchnią ziemi.
4. Zasyp i dociśnij ziemię wokół korzeni.
5. Skróć pędy na 20-30 cm nad ziemią ostrym sekatorem, tuż nad pąkiem.
6. Podlej, około 5 litrów na sadzonkę, nawet przy wilgotnej glebie.
7. Wyściółkuj pas warstwą 5-10 cm kory, zrębków lub słomy. Ściółka chroni płytkie korzenie przed mrozem i ogranicza chwasty.

Dlaczego skracać pędy po posadzeniu?

Sadzonka z długim pędem wiosną próbuje od razu owocować i wypuszczać liście, choć jej korzenie dopiero się rozrastają. Kończy się to słabym krzewem i kilkoma pojedynczymi pędami na kolejny sezon. Skrócenie do 20-30 cm przerzuca siłę rośliny na korzenie i na nowe, silne pędy wyrastające z ziemi.

Przy odmianach letnich oznacza to rezygnację z owoców w pierwszym roku, bo owocowałby właśnie ten skrócony pęd. Od drugiego roku zbierasz za to z silnego, zagęszczonego rzędu. Przy odmianach jesiennych strata jest żadna, bo owoce i tak pojawią się na nowych pędach.

Jak zrobić podporę do malin?

Podporę zbuduj od razu przy sadzeniu. Wbijanie słupków między ukorzenione krzewy uszkadza korzenie. Na podobnym szpalerze prowadzisz jeżyny, tyle że bezkolcowe odmiany zdejmujesz z drutów na zimę.

Szpaler dla malin letnich:

• słupki drewniane lub metalowe o wysokości 2-2,2 m, wkopane na 50-60 cm, co 3-4 m i na obu końcach rzędu;
• dwa rzędy drutu ocynkowanego 2-3 mm, na wysokości około 60 cm i 130-150 cm;
• pędy przywiązujesz do drutów, rozkładając je wachlarzowato, co 10-15 cm.

Podpora dla malin jesiennych:

• niższe słupki, 1,5 m, co 4-5 m;
• drut lub mocny sznurek po obu stronach rzędu na wysokości 70-80 cm. Pędy stoją wtedy między nimi jak w korytarzu i nie kładą się pod ciężarem owoców ani deszczu.

Ile kosztuje założenie rzędu malin? Kalkulacja na 10 m

Ceny są orientacyjne i zależą od regionu, szkółki i odmiany.

Dobrze prowadzony rząd malin owocuje w pełni od trzeciego roku. Orientacyjnie daje 1-1,5 kg owoców z metra bieżącego, czyli 10-15 kg z 10-metrowego rzędu na sezon, przez 10-12 lat.

Najczęstsze błędy przy sadzeniu malin

1. Sadzenie w zachwaszczoną glebę. Perz przerośnięty przez korzenie malin zostaje w rzędzie na zawsze.
2. Zbyt gęsty rozstaw. Sadzonki co 20 cm po dwóch latach tworzą gąszcz, w którym owoce gniją, a pędy chorują.
3. Brak skrócenia pędów po posadzeniu. Krzewy przez dwa sezony wypuszczają pojedyncze, słabe pędy.
4. Ciężka, mokra gleba bez podwyższenia. Najczęstsza przyczyna zamierania całych krzewów w drugim-trzecim roku.
5. Mieszanie odmian letnich i jesiennych w jednym rzędzie. Każda wymaga innego cięcia i po kilku latach nie da się ich rozróżnić.
6. Sadzenie odrostów ze starej plantacji. Tanio, ale z dużym ryzykiem przeniesienia chorób wirusowych.

FAQ

Podsumowanie

Maliny sadź w październiku, w słonecznym miejscu, na przepuszczalnej, dokładnie odchwaszczonej glebie. Rozstaw 40-50 cm w rzędzie, skrócenie pędów do 20-30 cm i ściółka to trzy rzeczy, które decydują o przyjęciu się sadzonek. Dla początkujących najprostsze są odmiany jesienne: owocują w pierwszym roku i tnie się je jednym ruchem przy ziemi.

#krzewy owocowe #sadzenie #jesień #warzywnik