Ogrodnik.blog
Spis treści
Cięcie malin jesienią zależy od typu krzewu. Maliny jesienne, owocujące na tegorocznych pędach, tniesz po ostatnim zbiorze równo z ziemią, zwykle od końca października do listopada. W malinach letnich wycinasz tylko pędy, które już owocowały, a młode zostawiasz na przyszły rok, najlepiej 8-10 na metr rzędu.
Niżej masz sposób na rozpoznanie typu maliny, gdy nie pamiętasz odmiany, cięcie krok po kroku dla obu grup, różnicę między starym a młodym pędem i to, co zrobić z wyciętymi pędami, żeby nie przenosić chorób na kolejny rok.
Jak rozpoznać, czy masz maliny letnie czy jesienne?
Od tego zależy całe cięcie. Pomyłka w jedną stronę kosztuje cały przyszłoroczny zbiór, w drugą — kilka lat zagęszczonego, chorującego rzędu.
| Cecha | Maliny letnie | Maliny jesienne (powtarzające) |
|---|---|---|
| Na jakich pędach owocują | dwuletnich, z poprzedniego roku | jednorocznych, tegorocznych |
| Termin zbioru | koniec VI - VII | VIII - przymrozki |
| Gdzie są owoce | na bocznych gałązkach wzdłuż pędu | na wierzchołkach pędów |
| Przykładowe odmiany | Glen Ample, Laszka, Tulameen | Polka, Polana, Pokusa, Heritage |
| Cięcie jesienią | tylko pędy po owocowaniu | wszystkie pędy przy ziemi |
Jeśli nie znasz odmiany, przypomnij sobie, kiedy jadłeś z krzaka. Owoce w lipcu na starych, zdrewniałych pędach to maliny letnie. Owoce od sierpnia na szczytach zielonych pędów, które wyrosły wiosną, to maliny jesienne.
Jak ciąć maliny jesienne krok po kroku?
Maliny jesienne to najłatwiejsza grupa. Tegoroczne pędy już owocowały i w przyszłym sezonie z ziemi wyrosną nowe, więc całą część nadziemną usuwasz.
- Poczekaj na koniec owocowania i opadnięcie liści. Zwykle wypada to od końca października do końca listopada.
- Przygotuj ostry sekator nożycowy i rękawice. Ostrza przetrzyj alkoholem 70% przed pracą i po cięciu pędów z plamami.
- Tnij każdy pęd tuż przy ziemi, bez pozostawiania pieńków. Kikuty dłuższe niż 1-2 cm zasychają i stają się siedliskiem chorób kory.
- Wygrab resztki liści i drobnych gałązek spod rzędu.
- Usuń odrosty poza pasem rzędu. Maliny rozrastają się podziemnymi rozłogami, a pas szerszy niż 40 cm zamienia się w gąszcz.
- Wyściółkuj rząd warstwą 5-8 cm kompostu, słomy lub zrębków. Chroni korzenie i ogranicza chwasty wiosną.
Jeśli mieszkasz w chłodniejszej części kraju albo zimy bywają bezśnieżne, cięcie możesz przesunąć na przedwiośnie, do połowy marca. Stojące pędy łapią śnieg, który okrywa szyjki korzeniowe. Tnij wtedy, zanim z ziemi pokażą się nowe pędy, żeby ich nie uszkodzić.
Z malin jesiennych da się mieć dwa zbiory: zostaw część pędów bez cięcia, a wiosną skróć je tylko do miejsca, w którym owocowały. Dolna część zaowocuje w czerwcu. Ta metoda osłabia jednak jesienny zbiór, który jest najcenniejszy, dlatego w małym ogrodzie lepiej działa proste cięcie przy ziemi.
Jak ciąć maliny letnie jesienią?
W malinach letnich rosną jednocześnie dwa pokolenia pędów. Pędy dwuletnie owocowały tego lata i zamierają. Pędy jednoroczne wyrosły wiosną i to one dadzą owoce w następnym sezonie. Jesienią wycinasz pierwsze i przerzedzasz drugie. Na pędach dwuletnich owocują też jeżyny, które po cięciu często trzeba jeszcze okryć na zimę.
Najlepiej wyciąć stare pędy od razu po zbiorze, w lipcu lub sierpniu. Jeśli tego nie zrobiłeś, jesień to ostatni dobry moment.
- Wytnij przy ziemi wszystkie pędy, które owocowały. Rozpoznasz je po szarobrązowej, łuszczącej się korze i bocznych gałązkach z zaschniętymi szypułkami.
- Usuń pędy jednoroczne słabe i chore: cieńsze niż ołówek, połamane, z fioletowymi lub brązowymi plamami u nasady.
- Zostaw 8-10 najsilniejszych pędów na metr bieżący rzędu, rozstawionych równo, co 10-12 cm.
- Przywiąż pozostawione pędy do drutów podpory miękkim sznurkiem, żeby zimowy wiatr nie łamał ich i nie ocierał o druty.
- Wierzchołków nie skracaj teraz. Robisz to wiosną, w marcu, na wysokości 1,6-1,8 m albo 10-15 cm nad najwyższym drutem, razem z odcięciem przemarzniętych końcówek.
Stary czy młody pęd — jak je odróżnić?
| Cecha | Pęd po owocowaniu (do wycięcia) | Pęd jednoroczny (zostaje) |
|---|---|---|
| Kolor | szary, szarobrązowy | zielony, czerwonobrązowy, z sinym nalotem |
| Kora | łuszcząca się, popękana | gładka |
| Rozgałęzienia | boczne gałązki po owocach | brak lub pojedyncze |
| Szypułki | często zaschnięte po owocach | brak |
| Pąki | pojedyncze, zasychające | pełne, jędrne |
Po co w ogóle wycinać pędy po owocowaniu?
Pęd maliny letniej po owocowaniu i tak zamiera zimą. Zostawiony nie da już owoców, a przez cały rok zabiera miejsce i światło młodym pędom. Najważniejszy powód jest jednak inny: w starych pędach zimują choroby i szkodniki.
- Zamieranie pędów malin tworzy fioletowe plamy wokół pąków, a zarodniki przechodzą wiosną na młode pędy.
- Pryszczarek malinowiec składa jaja w pęknięciach kory, a jego larwy uszkadzają tkankę pod skórką.
- Szara pleśń zimuje na resztkach pędów i zaschniętych owocach.
Wycięcie i wyniesienie starych pędów przerywa ten cykl bez żadnej chemii. Jeśli choroba wraca co roku mimo cięcia, zastosowanie środków ochrony roślin sprawdź na etykiecie i w aktualnym wykazie preparatów dopuszczonych do użycia na malinach.
Nie wrzucaj na kompost pędów z plamami, pęknięciami kory ani zgrubieniami. Domowy kompost rzadko nagrzewa się na tyle, by zabić zarodniki i larwy. Takie pędy wywieź z ogrodu albo oddaj jako odpad zielony. Zdrowe pędy możesz pociąć na zrębki.
Kiedy ciąć maliny: jesień czy wiosna?
Oba terminy mają sens, a wybór zależy od typu maliny i od tego, jak wyglądają zimy w twojej okolicy. Podobny podział terminów mają porzeczki: czarną tniesz po opadnięciu liści, czerwoną na przedwiośniu.
| Termin | Maliny jesienne | Maliny letnie |
|---|---|---|
| VII-VIII, po zbiorze | — | najlepszy moment na wycięcie starych pędów |
| X-XI, po opadnięciu liści | cięcie przy ziemi, zalecane | wycięcie zapomnianych starych pędów, przerzedzanie |
| III, przedwiośnie | cięcie przy ziemi w regionach z mroźną, bezśnieżną zimą | skracanie wierzchołków, usuwanie przemarzniętych pędów |
| V | przerzedzanie młodych pędów do 12-15 na metr | usuwanie nadmiaru odrostów poza rzędem |
Unikaj cięcia w czasie mrozu poniżej -5°C i w mokrą pogodę. Zmarznięte pędy pękają pod sekatorem, a w wilgoci rany wolniej zasychają.
Po cięciu nie nawoź malin azotem. Nawóz azotowy jesienią pobudza wzrost, którego rośliny nie zdążą zdrewnieć przed mrozem. Kompost wystarczy — rozłóż 3-5 litrów na metr bieżący rzędu, a nawozy mineralne podaj dopiero wiosną.
Najczęstsze błędy przy cięciu malin jesienią
- Cięcie malin letnich przy ziemi. Razem ze starymi pędami wycinasz młode, na których miały być przyszłoroczne owoce. Zbioru w lecie nie będzie.
- Zostawianie pieńków. Kikuty po 10-20 cm zasychają, pękają i przechowują choroby kory.
- Zbyt gęsty rząd. Kilkanaście pędów na metr w malinach letnich daje drobne owoce i szarą pleśń w wilgotne lato.
- Skracanie młodych pędów jesienią. Rany przemarzają, a wraz z wierzchołkami usuwasz część pąków owocowych.
- Kompostowanie chorych pędów. Zarodniki i larwy wracają na grządkę razem z kompostem.
FAQ
Kiedy ciąć maliny jesienne?
Po ostatnim zbiorze, gdy krzewy zrzucą liście, zwykle od końca października do końca listopada. Możesz też odłożyć cięcie na przedwiośnie, do połowy marca, zanim ruszą nowe pędy z ziemi. Jesienne cięcie ma przewagę, bo razem z pędami usuwasz zimujące w nich choroby i szkodniki.
Czy maliny letnie przycina się jesienią?
Tylko częściowo. Wycinasz przy ziemi pędy dwuletnie, które owocowały w czerwcu i lipcu, oraz słabe i chore pędy jednoroczne. Silne młode pędy zostawiasz, bo na nich urosną owoce w przyszłym roku. Ich wierzchołki skracasz dopiero wiosną, na wysokości 1,6-1,8 m.
Jak odróżnić stary pęd maliny od młodego?
Pęd, który owocował, jest szarobrązowy, z łuszczącą się korą, bocznymi rozgałęzieniami i często z zaschniętymi szypułkami po owocach. Młody pęd jest gładki, zielony lub czerwonobrązowy, często z sinym nalotem i bez bocznych gałązek. Stary pęd po owocowaniu i tak zamiera, więc nic nie tracisz, wycinając go.
Ile pędów malin zostawić na metr rzędu?
W malinach letnich zostaw 8-10 najsilniejszych pędów jednorocznych na metr bieżący rzędu, w pasie o szerokości 30-40 cm. W malinach jesiennych pędy przerzedzasz wiosną, w maju, do 12-15 na metr. Gęściej posadzone krzewy słabiej owocują i szybciej chorują.
Co zrobić z wyciętymi pędami malin?
Zdrowe pędy możesz pociąć i dać na kompost albo zrębki. Pędy z fioletowymi plamami, pęknięciami kory lub śladami szkodników wywieź z ogrodu lub oddaj jako odpad zielony. Na kompoście przetrwają w nich zarodniki grzybów i larwy pryszczarka.
Podsumowanie
Cięcie malin jesienią to dwie różne operacje. Maliny jesienne tniesz w całości przy ziemi po opadnięciu liści, maliny letnie oczyszczasz tylko ze starych pędów i przerzedzasz młode do 8-10 na metr. W obu przypadkach tnij nisko, bez pieńków, a chore pędy wynoś z ogrodu. Na teraz: przejdź wzdłuż rzędu i sprawdź, na jakich pędach były tegoroczne owoce — to rozstrzygnie, jak ciąć.
Maliny jesienne: X-XI po opadnięciu liści, wszystkie pędy przy ziemi, alternatywnie w marcu. Maliny letnie: wycinasz tylko pędy po owocowaniu i słabe odrosty, zostawiasz 8-10 silnych pędów na metr, wierzchołki skracasz wiosną. Tnij bez kikutów, chore pędy wywieź z ogrodu, jesienią bez azotu.
