Kiedy zbierać pigwowiec — przed przymrozkiem czy po nim?

Pigwowiec zbierasz od końca września do połowy października, gdy owoce zmieniają kolor z zielonego na cytrynowożółty, mocno pachną i łatwo odrywają się od pędu. Nie czekaj na przymrozek: w odróżnieniu od tarniny pigwowiec na mrozie nie słodnieje, tylko brązowieje w środku i szybko gnije. Owoce zielonożółte dojrzeją w domu w 1-3 tygodnie.

Niżej rozpisuję, po czym poznać dojrzałość, co naprawdę robi z owocem mróz, jak dojrzewać i przechowywać zbiór oraz jak odróżnić pigwowiec od pigwy, bo w sklepach i na targach te nazwy się mieszają.

Po czym poznać, że pigwowiec jest dojrzały?

Pigwowiec zostaje twardy do końca, więc nie da się go sprawdzić palcem jak śliwki. Oceniasz trzy rzeczy: kolor skórki, zapach i nasiona.

W praktyce na jednym krzewie masz owoce w różnych fazach. Owoce od strony słonecznej żółkną nawet 2 tygodnie wcześniej niż te schowane w środku krzewu. Możesz więc zbierać w dwóch rundach albo zerwać wszystko naraz, gdy większość jest już żółtozielona, i resztę dojrzewać w domu.

Termin przesuwa pogoda. Po ciepłym, słonecznym wrześniu owoce żółkną już w ostatniej dekadzie miesiąca. Po chłodnym i pochmurnym zbiór schodzi do połowy października.

Czy pigwowiec zbiera się przed przymrozkiem, czy po nim?

Zbieraj przed pierwszym przymrozkiem. Rada, żeby „poczekać, aż chwyci mróz", pochodzi od tarniny i dzikiej róży, a do pigwowca nie pasuje.

Tarnina na mrozie łagodnieje, bo rozpadają się w niej komórki i garbniki mniej ściągają. Pigwowiec smak zawdzięcza głównie kwasom organicznym, a te mróz niewiele zmienia. Zmienia za to strukturę miąższu.

Co się dzieje z owocem na krzewie przy spadku temperatury:

Przemrożony pigwowiec nie jest trujący, ale zaczyna fermentować i pleśnieć już po 2-4 dniach. Z takich owoców zrobisz sok albo syrop tego samego dnia, na przechowywanie już się nie nadają.

Jak dojrzewać pigwowiec w domu?

Owoce zerwane w fazie zielonożółtej, z brązowiejącymi nasionami, dojrzewają po zbiorze bez problemu. Całkiem zielone, z białymi nasionami, już nie — pomarszczą się, ale nie zżółkną i nie nabiorą aromatu.

1. Przebierz zbiór. Odłóż owoce obite, pęknięte i z plamami — te przerób od razu.
2. Rozłóż zdrowe w jednej warstwie w płaskiej skrzynce lub na tacy wyłożonej papierem.
3. Postaw w temperaturze pokojowej, z dala od kaloryfera i słońca. Po 1-3 tygodniach skórka zżółknie, a zapach wypełni pomieszczenie.
4. Przeglądaj owoce co 3-4 dni i wyjmuj te, które zaczynają brązowieć przy szypułce.
5. Dojrzałe przenieś w chłód, jeśli nie przerabiasz ich od razu.

Chcesz przyspieszyć dojrzewanie? Włóż do skrzynki dwa dojrzałe jabłka. Wydzielają etylen, który przyspiesza żółknięcie pigwowca o kilka dni.

Jak przechowywać owoce pigwowca?

Pigwowiec to jeden z trwalszych owoców jesieni, pod warunkiem, że nie jest obity ani przemrożony.

• Piwnica, garaż, chłodna spiżarnia w 2-8°C: zwykle 4-8 tygodni. Owoce w jednej warstwie, w ażurowych skrzynkach.
• Szuflada lodówki: 3-5 tygodni, luzem lub w papierowej torbie, nie w szczelnej folii.
• Temperatura pokojowa: 2-3 tygodnie. Potem skórka marszczy się, a miąższ brązowieje.
• Zamrażarka: owoce pokrojone w ćwiartki bez gniazd nasiennych, do 12 miesięcy. Nadają się na syrop, sok i konfiturę, nie do suszenia.

Trzymaj pigwowiec osobno od jabłek, gruszek i warzyw. Jego zapach jest tak intensywny, że przechodzi na sąsiadów w skrzynce.

Czym różni się pigwa od pigwowca?

To dwie różne rośliny, choć obie z rodziny różowatych i obie dają twarde, kwaśne owoce. W sklepach nalewki i syropy z pigwowca często sprzedaje się pod nazwą „pigwa", stąd zamieszanie.

Obie rośliny zbiera się przed mrozem i obie dojrzewają po zerwaniu. Różni je wielkość owocu i to, ile w nim kwasu: pigwowiec zastępuje w kuchni cytrynę, pigwa jest bliżej gruszki.

Co zrobić z owocami pigwowca?

Surowy pigwowiec jest zbyt kwaśny do jedzenia, ale w przetworach sprawdza się bardzo dobrze.

• Syrop na zimno: plastry z cukrem w proporcji 1:1 w słoiku, 2-3 tygodnie w chłodnym miejscu. Dodajesz do herbaty zamiast cytryny.
• Suszone plasterki: cienkie plastry bez gniazd nasiennych, w suszarce w 40-50°C przez 8-12 godzin. Do herbaty i kompotów.
• Konfitura i galaretka: najlepiej w połączeniu z jabłkami, które łagodzą kwasowość.
• Nalewka: z owoców pokrojonych w ćwiartki, zalanych alkoholem na 4-6 tygodni.

Przed przerobem zawsze wycinaj gniazda nasienne. Nasiona zawierają amygdalinę, z której przy rozgniataniu uwalnia się cyjanowodór. Całe nasiona w syropie na zimno są problemem niewielkim, ale zmielone w blenderze przy robieniu musu już tak.

Najczęstsze błędy przy zbiorze pigwowca

• Czekanie na przymrozek. Owoce po mroźnej nocy brązowieją w środku i nie nadają się do przechowywania.
• Zrywanie całkiem zielonych owoców. Nie dojrzeją w domu, zostaną cierpkie i bez aromatu.
• Zbieranie gołymi rękami. Ciernie ranią dłonie, a pośpieszne szarpanie odrywa owoce z kawałkami pędów.
• Przechowywanie w szczelnej folii. Owoce się pocą, a pleśń przechodzi z jednego na drugi w kilka dni.
• Miksowanie owoców z nasionami. Przy musie i soku z sokowirówki usuń gniazda nasienne przed obróbką.

FAQ

Podsumowanie

Pigwowiec zbierasz od końca września do połowy października, kiedy żółknie, pachnie i łatwo schodzi z pędu. Przymrozek mu nie pomaga, tylko skraca trwałość, więc zbiór kończysz przed pierwszą mroźną nocą, a zielonożółte owoce dojrzewasz w domu. Na teraz: przekrój jeden owoc od strony słonecznej i sprawdź, czy nasiona są już brązowe.

#zbiór owoców #krzewy owocowe #jesień w ogrodzie