Przesadzanie krzewów jesienią: jak przenieść dorosły krzew

Przesadzanie krzewów jesienią najlepiej udaje się krzewom liściastym po opadnięciu liści, od października do zamarznięcia gleby. Iglaki i zimozielone przenoś wcześniej, we wrześniu. Wykop bryłę o średnicy co najmniej 1/3 szerokości krzewu i 30-40 cm głębokości, owiń ją jutą, posadź na tej samej głębokości i wlej 20-30 litrów wody.

Chodzi tu o krzew, który rośnie w ogrodzie od kilku lat i trzeba go przenieść, bo zasłonił okno, wszedł na ścieżkę albo zmieniasz układ rabat. Sadzenie młodej rośliny ze szkółki wygląda inaczej i jest dużo prostsze.

Kiedy przesadzać krzewy jesienią?

Najlepszy moment to spoczynek rośliny. Krzew liściasty bez liści prawie nie paruje wody, więc łatwiej znosi to, że przy wykopywaniu straci część korzeni. Gleba jest jeszcze ciepła, a korzenie rosną przy temperaturze gleby powyżej około 5°C, więc przed zimą zdążą się zaczepić w nowym miejscu.

Jeśli krzew liściasty jeszcze trzyma liście w połowie października, nie musisz czekać, aż wszystkie opadną. Wystarczy, że zaczęły żółknąć i łatwo się odrywają. Najgorszy moment na przesadzanie to czerwiec i lipiec, gdy roślina rośnie najintensywniej, oraz okres wypuszczania młodych pędów w kwietniu i maju.

Które krzewy źle znoszą przesadzanie?

Nie każdy krzew da się przenieść bez strat. Gatunki z płytkim, zbitym systemem korzeniowym wracają do formy szybko. Te z długim korzeniem palowym albo mięsistymi, kruchymi korzeniami często marnieją latami albo zamierają.

Różaneczniki i azalie wyglądają na delikatne, a przesadza się je zaskakująco dobrze. Mają zbitą bryłę drobnych korzeni tuż pod powierzchnią, która trzyma się w całości. Z magnolią jest odwrotnie: nawet kilkuletni okaz po przeniesieniu często traci liście i nie kwitnie przez 2-3 lata. Zamiast ją przenosić, lepiej przygotować magnolię do zimy w obecnym miejscu.

Jak dużą bryłę wykopać i ile ona waży?

Bryła powinna mieć średnicę co najmniej 1/3 szerokości krzewu, a przy starszych okazach bliżej połowy. Głębokość 30-40 cm zwykle wystarcza, bo większość drobnych korzeni krzewów rośnie w wierzchniej warstwie gleby. Przykład: krzew szeroki na 1,5 m potrzebuje bryły o średnicy 50-60 cm.

Tu większość osób się zatrzymuje, bo nie przewiduje, ile to waży. Wilgotna ziemia ogrodowa waży mniej więcej 1,5-1,8 kg na litr. Bryła w kształcie misy jest lżejsza od walca o mniej więcej 1/3, więc poniższe wartości to orientacyjny szacunek.

Bryłę powyżej 100 kg przesuwasz, a nie podnosisz. Najpewniejszy sposób to wciągnięcie jej na mocną plandekę lub stary dywan i przeciąganie po trawniku przez dwie osoby. Przy dłuższym dystansie pomaga płaska taczka lub wózek do worków, ale na nierównym terenie bryła łatwo się z nich zsuwa.

Czy warto podciąć korzenie z wyprzedzeniem?

Tak, jeśli wiesz o przesadzaniu kilka miesięcy wcześniej. To zabieg stosowany w szkółkach przy dużych roślinach, który mocno podnosi szansę na przyjęcie się krzewu.

Wiosną albo latem wbij ostry szpadel na pełną głębokość w okręgu wyznaczającym przyszłą bryłę, przecinając korzenie. Ziemi nie wybierasz. Przez kolejne miesiące krzew wypuszcza z przeciętych końcówek drobne korzenie wewnątrz okręgu i jesienią wykopujesz bryłę pełną młodych, chłonnych korzeni, zamiast ciąć je w dniu przenosin. Przy dużych, cennych krzewach możesz rozłożyć to na dwa etapy: połowę obwodu jednego roku, drugą połowę kolejnego.

Jak przesadzić dorosły krzew krok po kroku?

Całą operację zaplanuj na jeden dzień, najlepiej pochmurny i bezwietrzny. Bryła nie powinna leżeć na wierzchu dłużej niż kilka godzin.

Wykopanie bryły

1. Podlej krzew dzień wcześniej. 20-30 litrów. Wilgotna ziemia trzyma się korzeni, sucha się sypie.
2. Najpierw wykop nowy dołek. Dwa razy szerszy niż planowana bryła i tak głęboki jak ona. Dzięki temu krzew trafi do ziemi od razu.
3. Zwiąż pędy. Obwiąż krzew luźno sznurkiem, żeby dostać się do podstawy i nie połamać gałęzi.
4. Oznacz stronę północną. Przywiąż kawałek taśmy do pędu od północy. W nowym miejscu ustawisz krzew tak samo względem słońca.
5. Wytycz okrąg. Zaznacz na ziemi obwód bryły i wykop wokół niego rów szeroki na szpadel.
6. Tnij korzenie, nie rwij. Grubsze korzenie przetnij ostrym szpadlem, sekatorem lub piłą do gałęzi. Szarpanie odrywa ziemię od bryły.
7. Podetnij od spodu. Wsuwaj szpadel ukośnie pod bryłę z kilku stron, aż zacznie się ruszać.

Transport na nowe miejsce

1. Przechyl bryłę na jedną stronę i wsuń pod nią jutę albo plandekę, potem przechyl w drugą stronę i wyciągnij materiał spod spodu.
2. Owiń bryłę jutą i zwiąż sznurkiem nad szyjką korzeniową. Plandekę możesz zawinąć tylko do transportu.
3. Przeciągnij lub przewieź krzew na plandece albo taczką, trzymając za materiał.

Sadzenie w nowym miejscu

1. Ustaw krzew na tej samej głębokości, na jakiej rósł. Nasada pędów ma być na poziomie gruntu.
2. Obróć go oznaczoną stroną na północ.
3. Rozluźnij jutę na górze bryły. Naturalną jutę możesz zostawić, rozłoży się w ziemi. Folię i plandekę wyciągnij.
4. Zasypuj warstwami i każdą warstwę podlewaj, zamiast deptać. Woda wypełni puste przestrzenie lepiej niż but.
5. Wlej 20-30 litrów wody łącznie i uformuj z ziemi misę o średnicy bryły.
6. Wyściółkuj 5-8 cm kory lub kompostu, z odstępem 5 cm od pędów.
7. Postaw palik lub odciągi przy krzewach wyższych niż 1,5 m. Wiatr kołysze przesadzoną rośliną i zrywa nowe korzenie.

Czy przycinać krzew po przesadzeniu?

Krzew stracił przy przesadzaniu część korzeni, a korona została cała. Lekkie cięcie wyrównuje te proporcje, ale zależy od gatunku.

• Krzewy kwitnące latem na tegorocznych pędach (tawuła japońska, pięciornik, hortensja bukietowa, dereń): skróć pędy o 1/4-1/3 od razu albo wczesną wiosną.
• Krzewy kwitnące wiosną (forsycja, lilak, pigwowiec, tawuła wczesna): jesienią tylko prześwietl, usuwając 2-3 najstarsze pędy u podstawy. Skracanie wszystkich pędów zabierze ci kwiaty.
• Iglaki i zimozielone: nie tniesz. Usuwasz tylko złamane gałęzie.

Jak pielęgnować przesadzony krzew przez pierwszy rok?

Pierwsza jesień i pierwsze lato decydują o wszystkim. Podlewaj 10-20 litrami co tydzień aż do zamarznięcia gruntu, a przy zimozielonych także w bezmroźne dni zimą. Jesienią nie dajesz nawozu z azotem, a wiosną, gdy krzew ruszy, zasilasz go połową zwykłej dawki.

Najczęstsze błędy

1. Za mała bryła. Krzew szeroki na 1,5 m z bryłą 25 cm traci większość korzeni i zamiera latem.
2. Wykopywanie bez przygotowanego dołka. Bryła leży na słońcu i wietrze, korzenie przesychają.
3. Podnoszenie za pień. Bryła się rozsypuje i zostajesz z krzewem z gołym korzeniem.
4. Przesadzanie iglaków w listopadzie. Nie zdążą się ukorzenić i brązowieją w marcu.
5. Sadzenie głębiej niż rósł. Kora przy nasadzie gnije.
6. Koniec podlewania po tygodniu. Przesadzony krzew potrzebuje wody przez cały pierwszy sezon.

FAQ

Podsumowanie

Przesadzanie krzewów jesienią udaje się, gdy przenosisz roślinę w spoczynku, z dużą bryłą i od razu do gotowego dołka. Liściaste przesadzaj po opadnięciu liści, iglaki i zimozielone we wrześniu. Bryła o średnicy 1/3 szerokości krzewu to często ponad 100 kg, więc zaplanuj transport na plandece i drugą osobę do pomocy.

Zanim wbijesz szpadel, zmierz szerokość krzewu i sprawdź w tabeli, ile będzie ważyć bryła. Jeśli wychodzi ponad 100 kg, umów pomocnika na konkretny dzień i przygotuj plandekę, zanim zaczniesz kopać.

#krzewy ozdobne #jesień