Siew przedzimowy warzyw — marchew, pietruszka, koper

Siew przedzimowy warzyw robisz, gdy gleba na głębokości 5 cm ochłodzi się do 5°C lub mniej, ale jeszcze nie zamarzła, czyli zwykle w listopadzie. Wysiewasz suche nasiona marchwi, pietruszki, kopru i pasternaku, o 25-50% gęściej niż wiosną, i przykrywasz ziemią oraz 2-3 cm kompostu. Wschodzą wczesną wiosną, 2-3 tygodnie przed siewem marcowym.

Cała sztuka polega na tym, żeby nasiona nie ruszyły przed zimą. Za wcześnie wysiane skiełkują w ciepłej ziemi i zginą przy pierwszym mrozie, za późno wysiane nie trafią do gleby, bo ta zamarznie.

Czym siew przedzimowy różni się od siewu ozimego?

To dwie różne techniki, które łatwo pomylić.

• Siew ozimy robisz we wrześniu. Rośliny, np. szpinak ozimy czy sałata zimowa, mają wzejść jesienią i przezimować jako małe rozetki z 4-6 liśćmi.
• Siew przedzimowy robisz w listopadzie. Nasiona mają przeleżeć zimę w glebie bez kiełkowania i wzejść dopiero wiosną, gdy ziemia się ogrzeje.

Po co siać przed zimą, skoro można w marcu? Nasiona przez zimę nasiąkają wilgocią i przechodzą w glebie naturalne hartowanie chłodem. Wschodzą, gdy tylko gleba ogrzeje się do 3-4°C, często jeszcze zanim da się wejść na mokrą grządkę z grabiami. Dostajesz pęczkową marchew i natkę pietruszki wcześniej, a marcowe prace w warzywniku są lżejsze.

Jakie warzywa nadają się do siewu przedzimowego?

Nadają się warzywa, których nasiona kiełkują w niskiej temperaturze i nie boją się zimowej wilgoci w glebie. Poniższa tabela zbiera najpewniejsze.

Siejesz głębiej niż wiosną, bo zimą wierzchnia warstwa gleby przemarza, rozmarza i jest wymywana przez deszcz. Nasiona na 1 cm łatwo wylądują na powierzchni.

Pasternak siej wyłącznie ze świeżych nasion, z bieżącego sezonu. Traci zdolność kiełkowania już po roku, a zimowanie w glebie ją dodatkowo obniża.

Nie wysiewasz przed zimą fasoli, ogórków, cukinii, dyni, pomidorów ani kukurydzy. Ich nasiona potrzebują 10-12°C do kiełkowania i zgniją w zimnej ziemi.

Kiedy siać przedzimowo? Termin wyznacza temperatura gleby

Kalendarz jest tu słabym doradcą, bo ta sama data w Szczecinie i w Białymstoku oznacza zupełnie inną glebę. Liczy się temperatura gleby na głębokości 5 cm.

• Powyżej 8°C — za wcześnie. Nasiona marchwi i kopru skiełkują w ciągu 2-3 tygodni.
• 5-7°C — granica. Siej tylko, jeśli prognoza na 10 dni pokazuje dalsze ochłodzenie.
• 5°C lub mniej, gleba nie zamarznięta — właściwy moment.
• Gleba zamarznięta — za późno na rowki, chyba że przygotowałeś je wcześniej.

Termometr glebowy kosztuje orientacyjnie 15-30 zł. Mierz rano, przez 3-5 kolejnych dni, na tej samej grządce. Jeśli wszystkie odczyty mieszczą się w 5°C lub niżej, możesz siać. W większości kraju wypada to w listopadzie, na zachodzie i przy ciepłej jesieni czasem dopiero na przełomie listopada i grudnia.

Jak przygotować grządkę do siewu przedzimowego?

Grządka pod siew przedzimowy musi mieć jedną cechę: nie może na niej stać woda. Nasiona w mokrej, zimnej ziemi gniją.

1. Wybierz miejsce wyżej położone, najlepiej grządkę podniesioną lub lekko usypaną. Omijaj zagłębienia, w których po roztopach stoją kałuże.
2. Usuń chwasty i resztki roślin, zwłaszcza perz i mniszek z korzeniami.
3. Spulchnij glebę na 15-20 cm widłami, bez odwracania warstw.
4. Nie nawoź świeżym obornikiem. Marchew i pietruszka po oborniku rozwidlają korzenie. Dobre są grządki po kapustnych lub ogórkach, nawożone rok wcześniej.
5. Wyznacz rowki w rozstawie 20-25 cm i zaznacz ich końce patykami, żeby wiosną wiedzieć, gdzie są rzędy.

Gleba ciężka i gliniasta słabo nadaje się do siewu przedzimowego. Zimą zbija się w skorupę, przez którą delikatne siewki marchwi nie przebiją się wiosną. Jeśli masz taką glebę, wymieszaj ziemię do przykrycia nasion z piaskiem pół na pół.

Siew przedzimowy krok po kroku

1. Zmierz temperaturę gleby rano na 5 cm. Siejesz przy 5°C lub mniej.
2. Rozsyp suche nasiona w rowkach, gęściej niż wiosną. Nie mocz ich i nie kiełkuj przed siewem.
3. Przykryj nasiona przygotowaną wcześniej ziemią na głębokość z tabeli i lekko dociśnij grzbietem grabi.
4. Nie podlewaj. Jesienna gleba jest wystarczająco wilgotna, a woda zwiększa ryzyko gnicia.
5. Rozłóż ściółkę z 2-3 cm kompostu, przesianego torfu lub drobnych liści. Chroni wierzch gleby przed skorupą i wymywaniem.
6. Oznacz grządkę etykietą z nazwą odmiany i datą siewu.

Jeśli siejesz marchew z taśmy nasiennej, rozwiń ją w rowku i przykryj jak zwykłe nasiona. Papier rozłoży się przez zimę, a rozstaw nasion będzie równy.

Jak zadbać o siew przedzimowy wiosną?

W marcu, gdy grządka odmarznie i obeschnie na tyle, że ziemia nie klei się do butów, zgrab część ściółki. Zostaw cienką warstwę, która utrzyma wilgoć.

Wschody marchwi i pietruszki pojawiają się zwykle w drugiej połowie marca lub w kwietniu. Jeśli po zimie w rzędach są luki dłuższe niż 20-30 cm, dosiej je od razu. Tak dosiane fragmenty wzejdą później, ale grządka będzie pełna.

Na przymrozki wiosenne poniżej -3°C, które mogą zaszkodzić młodym siewkom, przykryj grządkę agrowłókniną 20-23 g/m². Po wschodach przerwij marchew na odległość 2-3 cm w rzędzie.

Najczęstsze błędy

1. Siew w ciepłą glebę. Przy 8-10°C nasiona kiełkują jesienią, a siewki giną przy pierwszym mrozie. Najczęstsza przyczyna pustych grządek w marcu.
2. Nasiona moczone przed siewem. Zaczynają kiełkować w glebie, zanim zdążą przejść w spoczynek.
3. Grządka w zagłębieniu. Woda z roztopów stoi na niej tygodniami i nasiona gniją.
4. Zbyt płytki siew. Deszcz i mróz wynoszą nasiona na powierzchnię, gdzie zjadają je ptaki.
5. Cała grządka marchwi na jedną kartę. Siew przedzimowy jest mniej pewny niż wiosenny. Obsiej nim część grządki, a resztę zostaw na wiosnę.

FAQ

Podsumowanie

Pierwszy krok zrób jeszcze w październiku: wyznacz rowki na jednej grządce i odłóż do szopy wiadro ziemi do przykrycia. W listopadzie zostanie Ci tylko zmierzyć temperaturę gleby i wysiać nasiona.

#warzywnik #siew