Ogrodnik.blog
Spis treści
Pielęgnacja truskawek przed zimą polega głównie na tym, czego nie robisz. Liści jesienią nie obcinasz, bo chronią serce rośliny — wycinasz tylko rozłogi i chore liście. Ściółkę ze słomy lub igliwia kładziesz dopiero po pierwszych mrozach, gdy rośliny są uśpione, a gleba na głębokości 10 cm ma 4°C lub mniej. Agrowłókninę narzucasz tylko przy mrozie bez śniegu.
Kalendarz: truskawki od września do grudnia
| Miesiąc | Co robisz | Czego nie robisz |
|---|---|---|
| Wrzesień | wycinasz rozłogi albo przesadzasz ukorzenione rozetki, pielisz | nie nawozisz azotem |
| Październik | usuwasz suche i plamiste liście, podlewasz tylko przy długiej suszy | nie obcinasz zdrowych liści |
| Listopad | po kilku mroźnych nocach kładziesz ściółkę ze słomy lub igliwia | nie okrywasz przy pierwszym szronie |
| Grudzień-luty | przy mrozie bez śniegu narzucasz agrowłókninę | nie zgarniasz śniegu z grządki |
| Marzec | odgarniasz ściółkę z serc roślin | nie zostawiasz okrycia na odwilż |
Terminy przesuwają się z pogodą. W łagodną jesień ściółka trafia na grządkę dopiero w grudniu, w chłodną już w listopadzie. Decydują objawy roślin i temperatura gleby, nie data w kalendarzu.
Czego potrzebujesz
- Sekator albo ostre nożyczki i rękawice do wycinania rozłogów.
- Sucha słoma zbożowa, bez kłosów, albo igliwie i gałązki iglaste.
- Biała agrowłóknina zimowa, grubsza niż wiosenna, i szpilki do jej przypięcia.
- Termometr glebowy — przydaje się, ale nie jest konieczny.
- Do donic: płyta styropianu lub drewniana deska pod spód i juta albo mata kokosowa do owinięcia.
Czas pracy na grządkę kilkumetrową to jedno popołudnie we wrześniu i drugie przy rozkładaniu ściółki. Słomę kup lub zbierz wcześniej i trzymaj pod dachem, bo mokra zbija się w placek.
Krok 1: Rozłogi — wytnij albo przesadź do końca września
Rozłogi zabierają roślinie siły, które przed zimą powinna włożyć w koronę i pąki kwiatowe na przyszły rok. Jeśli nie rozmnażasz truskawek, wytnij je wszystkie przy roślinie matecznej.
Jeśli chcesz nowe sadzonki, wybierz najsilniejsze ukorzenione rozetki, odetnij je od matki i przesadź na nowe miejsce do końca września. Jak przygotować grządkę i w jakiej rozstawie sadzić, opisuje poradnik o uprawie truskawek od sadzenia po zbiór. Późniejsze sadzonki słabo się ukorzeniają, a mróz z odwilżą wypycha je z ziemi.
Po czym poznasz, że dobrze: każda roślina ma wyraźne, wolne serce, a między rzędami nie ma plątaniny młodych rozetek.
Krok 2: Liście — jesienią nie obcinaj
To najczęstsze pytanie i najczęstszy błąd. Koszenie liści to zabieg letni: robisz je zaraz po zbiorach, w lipcu lub na początku sierpnia, żeby roślina zdążyła wypuścić nowe liście. Jesienią te nowe liście pracują na zapas cukrów w koronie, a zimą leżą płasko i przykrywają serce.
Jesienią usuwasz tylko liście suche, gnijące albo z wyraźnymi plamami. Nie zostawiaj ich na grządce, bo w resztkach zimują choroby, m.in. szara pleśń, która wiosną atakuje kwiaty i owoce. Chore liście wyrzuć z odpadami zielonymi, nie na kompost.
Truskawek nie kosi się jesienią „na czysto”, tak jak niektóre byliny. Roślina bez liści wchodzi w zimę z mniejszym zapasem i odsłoniętym sercem, a przy mrozie bez śniegu łatwiej przemarza.
Po czym poznasz, że dobrze: na roślinach zostają zdrowe, zielone liście, a pod nimi nie leżą zgniłe resztki.
Krok 3: Piel, nie przelewaj i nie dawaj azotu
Chwasty wypiel jeszcze we wrześniu i październiku, zanim gleba zrobi się zimna i mokra. Wiosną wyrwiesz je razem z płytko ukorzenionymi truskawkami.
Penn State Extension podaje, że truskawki lepiej znoszą mróz przy suchszych warunkach i niskim poziomie azotu, a gorzej przy mokrej glebie i nadmiarze azotu. Dlatego jesienią nie dajesz nawozów azotowych ani świeżego obornika. Jeśli grządka wymaga nawożenia, wybierz nawóz jesienny bez azotu i rozsyp go najpóźniej w październiku. Etykieta przykładowego jesiennego nawozu PK podaje dla truskawek 3-6 kg na 100 m² łącznie w sezonie, czyli 30-60 g/m², ale zawsze stosuj dawkę z etykiety swojego produktu. Podlewaj tylko przy długiej suszy.
Po czym poznasz, że dobrze: grządka jest czysta, ziemia wilgotna, ale nie rozmokła, a liście nie wybijają w nowy, jasnozielony wzrost.
Krok 4: Ściółka dopiero po pierwszych mrozach
Ściółka ma chronić serca roślin przed silnym mrozem, wysuszającym wiatrem i gwałtownymi skokami temperatury. Położona za wcześnie robi jednak więcej szkody niż pożytku.
- Roślina się nie hartuje. Penn State Extension zwraca uwagę, że zbyt wczesne okrycie może obniżyć plon, bo pod ściółką roślina dostaje za mało światła i chłodu, żeby osiągnąć pełną mrozoodporność.
- Wprowadzają się gryzonie. Ciepła słoma na niezamarzniętej ziemi to gotowe gniazdo, a myszy i nornice podgryzają korony. Jeśli masz je na działce, zobacz, jak ograniczyć norniki i myszy w ogrodzie.
- Liście gniją pod mokrą warstwą w ciepłe, deszczowe dni.
Właściwy moment rozpoznasz po roślinach: liście kładą się płasko, a starsze czerwienieją. Pomocniczym progiem jest gleba na głębokości około 10 cm, która ma 4°C lub mniej. Zwykle przychodzi to po kilku nocach z przymrozkiem, ale zanim nastanie mróz na dobre.
Słomę rozłóż luźno, warstwą kilku centymetrów, na rośliny i między rzędy. Igliwie i gałązki iglaste działają podobnie i dobrze przepuszczają powietrze. Nie używaj folii ani mokrych liści, które zbijają się w szczelny placek.
Po czym poznasz, że dobrze: spod ściółki prześwitują liście, a warstwa jest sucha i sprężysta, a nie ubita.
Krok 5: Agrowłóknina tylko przy mrozie bez śniegu
Śnieg to najlepsza izolacja dla truskawek, więc go nie zgarniaj. Problem pojawia się przy silnym mrozie na gołą ziemię, zwłaszcza z wiatrem. Wtedy narzuć na grządkę białą agrowłókninę zimową, złożoną podwójnie przy dłuższym mrozie, i przypnij brzegi szpilkami.
Zdejmij ją, gdy mróz odpuści albo spadnie śnieg. Pod włókniną leżącą tygodniami na mokrej, rozmarzniętej grządce rośliny zaczynają gnić. Te same zasady dotyczą innych roślin zimujących na grządce — czym i kiedy przykryć warzywa przed mrozem, rozpisuje osobny poradnik.
Jeśli nie wiesz, czy noc była mroźna na poziomie grządki, powieś nisko termometr minimalno-maksymalny. Przy samej ziemi bywa zimniej niż w prognozie dla miasta.
Odmiany powtarzające owocowanie
Truskawki powtarzające, które dają owoce od czerwca do przymrozków, przygotowujesz tak samo, z jedną różnicą: nie kosisz ich liści latem, bo owocują do jesieni. Kwiaty i zawiązki, które pojawią się po przymrozkach, i tak nie dojrzeją, więc możesz je usunąć, żeby roślina nie traciła na nie sił. Ściółkę i okrycie stosujesz jak przy odmianach jednokrotnie owocujących.
Truskawki w donicy i na wysokiej grządce
W donicy korzenie mają nad sobą i obok siebie tylko cienką ściankę i garść ziemi, więc przemarzają znacznie szybciej niż w gruncie. To samo, w mniejszym stopniu, dotyczy wysokich skrzyń, dlatego na grządce podwyższonej daj grubszą warstwę ściółki i owiń boki skrzyni od zewnątrz.
- Przenieś donice pod ścianę domu, pod zadaszenie, z dala od wiatru.
- Postaw je na styropianie lub desce, nie na zimnej płycie tarasu.
- Owiń donice jutą, matą kokosową albo kilkoma warstwami agrowłókniny.
- Wyściółkuj powierzchnię słomą lub igliwiem, jak na grządce.
- Podlewaj oszczędnie w odwilż, żeby bryła nie przeschła całkiem.
Jeśli masz nieogrzewany, jasny garaż albo altanę, donice mogą przezimować tam. Nie wnoś ich do ciepłego mieszkania, bo rośliny wybiją z uśpienia.
Kiedy odpuścić
- Grządka ma czwarty sezon lub więcej i słabo plonuje. Nie inwestuj w staranne zimowanie. Ukorzeń rozetki z najzdrowszych roślin, a starą grządkę zlikwiduj wiosną.
- Większość liści jest plamista lub pokryta nalotem. Usuń chore liście, a w przyszłym sezonie załóż grządkę w innym miejscu, ze zdrowych sadzonek.
- Gryzonie co roku niszczą korony. Zamiast grubej słomy daj samo igliwie lub gałązki iglaste i ogranicz populację myszy.
Wrzesień: rozłogi wycięte albo przesadzone, grządka odchwaszczona. Październik: tylko chore liście do usunięcia, bez azotu, nawóz jesienny najpóźniej teraz. Listopad lub grudzień: gdy liście kładą się płasko, a gleba ma 4°C lub mniej, luźna ściółka ze słomy lub igliwia. Zimą agrowłóknina tylko przy mrozie bez śniegu. Donice pod ścianę, na styropian i w jutę.
