Porady eksperckie o ogrodzie, domu i roślinach
Ogród · Warzywnik

Rabarbar przed zimą — liście, karpa, podział i okrycie

Świeżo zebrane czerwono-zielone łodygi rabarbaru z liśćmi
Spis treści

Rabarbar przed zimą nie potrzebuje okrycia. To bardzo odporna bylina, a chłód jest jej wręcz potrzebny, żeby wiosną ruszyła z nowymi liśćmi. Jesienią poczekaj, aż liście same zamrą po przymrozkach, i dopiero wtedy je usuń. Kompost rozkładaj wokół karpy, nigdy na pąki. Co około 5 lat podziel karpę. Okrywasz tylko części posadzone tej jesieni.

Rabarbar od lata do wiosny w jednej tabeli

Termin Co robisz Dlaczego
koniec VI - początek VII kończysz zbiór łodyg liście muszą odbudować zapasy w karpie
lato wycinasz pędy kwiatostanowe u nasady kwitnienie osłabia roślinę
IX-X nie zrywasz łodyg, nie ścinasz zielonych liści liście pracują na przyszłoroczny zbiór
po przymrozkach usuwasz zamarłe liście odsłaniasz pąki, ograniczasz gnicie
po zamarciu liści albo przedwiośnie dzielisz stare karpy, co około 5 lat karpa jest w spoczynku
wiosna ściółkujesz kompostem wokół karpy to główne źródło składników na sezon

Zasady i liczby w tabeli pochodzą z poradnika uprawy rabarbaru Royal Horticultural Society (RHS). Przetworów i przepisów tu nie ma — ten tekst dotyczy rośliny w ogrodzie.

Czego potrzebujesz

  • Rękawice i nóż albo sekator do resztek liści.
  • Dojrzały kompost lub dobrze rozłożony obornik.
  • Ostry szpadel i widły amerykańskie — tylko jeśli dzielisz karpę.
  • Słoma lub suche liście do okrycia świeżo posadzonych części.

Prace jesienne przy jednej karpie to kwadrans. Podział starej, dużej karpy zajmuje do godziny, bo trzeba ją wykopać w całości.

Krok 1: Skończ ze zbiorem i daj liściom pracować

Jesienią łodyg już nie zrywasz. RHS zaleca kończyć zbiór pod koniec czerwca lub na początku lipca. Od tego momentu wszystko, co rabarbar wytworzy w liściach, trafia do karpy jako zapas na wiosnę. Im więcej liści dotrwa do jesieni, tym grubsze łodygi zbierzesz w kolejnym sezonie.

Młode rośliny traktuj łagodniej. W pierwszym roku po posadzeniu nie zbierasz w ogóle, w drugim tylko kilka łodyg. Od trzeciego roku możesz zrywać do jednej trzeciej łodyg naraz.

Po czym poznasz, że dobrze: we wrześniu karpa ma pełną rozetę dużych, zdrowych liści, a nie kilka cienkich łodyg.

Krok 2: Liście usuń dopiero po zamarciu

Czy rabarbar na zimę się obcina? Tak, ale nie wcześniej, niż zrobi to mróz. Po pierwszych przymrozkach liście więdną, ciemnieją i kładą się na ziemi. Wtedy usuń je wszystkie, wycinając albo wyłamując przy nasadzie, i odsłoń pąki na wierzchu karpy. Mróz pracuje tu na twoją korzyść, odwrotnie niż przy owocach pigwowca — te zbierasz przed pierwszym przymrozkiem i dojrzewasz w domu.

Gnijące liście leżące na karpie przez całą zimę utrzymują wilgoć przy pąkach. Zaschnięte liście możesz dać do kompostownika — kwas szczawiowy, przez który nie nadają się do jedzenia, rozkłada się w pryzmie.

Nie ścinaj zielonych liści „na zapas” we wrześniu, żeby mieć porządek na grządce. Roślina traci wtedy kilka tygodni gromadzenia zapasów, a wiosną daje cieńsze i mniej liczne łodygi.

Po czym poznasz, że dobrze: na grządce widać czyste, czerwonawe pąki na wierzchu karpy, bez warstwy zgniłych liści.

Krok 3: Kompost wokół karpy, nie na nią

Rabarbar jest żarłoczny, a jego głównym źródłem składników jest ściółka. RHS radzi rozkładać ją co roku wiosną, warstwą około 7 cm wokół rośliny, i uważać, żeby nie zasypać korony, bo to może skończyć się gniciem.

Jeśli wolisz zrobić to jesienią, przy okazji przygotowania warzywnika do zimy, rozłóż dojrzały kompost lub dobrze rozłożony obornik pierścieniem wokół karpy. Pąki na wierzchu zostają odsłonięte. Nawozów mineralnych z azotem jesienią nie stosujesz. Ta sama zasada obowiązuje na grządce truskawek przygotowywanych do zimy. Na słabej glebie nawóz bogaty w azot dajesz wiosną lub latem.

Po czym poznasz, że dobrze: wokół karpy leży ciemny pierścień kompostu, a pąki w środku są widoczne i suche.

Krok 4: Podziel starą karpę co około 5 lat

Stara karpa ma zdrewniały, słabnący środek, wypuszcza cienkie łodygi i często zakwita. RHS zaleca dzielenie dużych kęp mniej więcej co 5 lat, w okresie spoczynku — u nas po zamarciu liści jesienią albo wczesną wiosną, zanim ruszą pąki.

  1. Wykop całą karpę szpadlem i widłami, okopując ją szeroko wokół.
  2. Podziel ją ostrym szpadlem lub nożem na części. Każda musi mieć kawałek kłącza i co najmniej jeden pąk.
  3. Wybierz części z zewnętrznej strony karpy. Stary środek oraz kawałki słabe i nadgniłe wyrzuć.
  4. Posadź części od razu, tak żeby wierzchołek karpy, czyli miejsce, z którego wychodzą liście, był tuż nad powierzchnią ziemi.
  5. Podlej, jeśli gleba jest sucha.

Nowe części sadź w miejscu słonecznym, na żyznej i przepuszczalnej ziemi, bo w mokrej glebie karpa łatwo gnije. Rabarbar rośnie w jednym miejscu latami, więc nie wlicza się go do zmianowania grządek — podobnie jak inne wieloletnie warzywa, np. chrzan, który też trzeba kontrolować, żeby się nie rozrastał.

Podzieloną karpę traktuj jak nowo posadzoną: w pierwszym roku nie zbieraj łodyg, w drugim tylko kilka. Dlatego dziel karpy po kolei, nie wszystkie naraz — wtedy co roku masz z czego zbierać.

Po czym poznasz, że dobrze: każda posadzona część ma widoczny pąk tuż nad ziemią, a karpa trzyma się w glebie i nie rusza się przy lekkim pociągnięciu.

Krok 5: Okrywać czy nie?

Dorosłego rabarbaru nie okrywasz. RHS podkreśla, że jest odporny na mróz, a okres chłodu jest mu potrzebny, żeby wiosną ruszył wzrost. Gruba warstwa okrycia na karpie raczej szkodzi, bo pod nią pąki mogą gnić.

Inaczej z częściami posadzonymi lub kupionymi tej jesieni. Ich korzenie są jeszcze płytkie, a mróz na przemian z odwilżą potrafi wysadzić je z ziemi. Po pierwszych mrozach okryj je luźno słomą albo suchymi liśćmi, a wiosną, gdy ziemia rozmarznie, zgrab okrycie. Pełną listę zadań na ten czas znajdziesz w zestawieniu prac w ogrodzie w listopadzie.

Kiedy odpuścić

  • Karpa rośnie w podmokłym miejscu i co roku gnije od środka. Podział nic nie da. Przenieś zdrowe części w suchsze, słoneczne miejsce.
  • Karpa jest młoda i silna. Nie dziel jej „na zapas” — podział ma sens dopiero przy starej, przerośniętej kępie.
  • Ziemia już zamarzła. Podział i przesadzanie przełóż na przedwiośnie.

Zbiór kończysz pod koniec czerwca lub na początku lipca. Jesienią nie ścinasz zielonych liści, tylko usuwasz zamarłe po przymrozkach. Kompost lub obornik rozkładasz wokół karpy, nie na pąki — najlepiej wiosną, warstwą około 7 cm. Starą karpę dzielisz co około 5 lat w spoczynku. Dorosłego rabarbaru nie okrywasz, świeżo posadzone części tak.

Źródła